Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Ο δήμαρχος του τίποτα θέλει να συνεχίσει να πληρώνεται για να μην κάνει τίποτα!

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια

Ο «σφουγγαρίστρας»

Θρήνος για τον Μίκη

Η ώρα της κρίσης: Παρεμβαίνει με ελέγχους η Επιτροπή Ανταγωνισμού για αγορά συστημάτων φωτισμού

Όλη η Ελλάδα πήρε «στο ψιλό» τον Βούρο για το σκάνδαλο του ηλεκτροφωτισμού

Τολμήστε κ. Κανταρέλη: Πιστοποιητικό εμβολιασμού για είσοδο στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου

Κανταρέλης 14, Καραβίας 12 και ξαναζεσταμένο φαγητό...

Η ταινία «Ο παίκτης» ανεβαίνει (διαρκώς) στην πόλη...

ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ του δήμου η ονοματοδοσία ενός δρόμου της πόλης με το όνομα «Μίκης Θεοδωράκης»

Τέλος κι ο Γεωργαμλής από πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου

Τα έξι «καρφιά» της παραίτησης Παπακώστα- Τι γράφει και ποια μηνύματα στέλνει

Παραίτηση- βόμβα της Ανθής Παπακώστα

Ανασχηματισμός απελπισίας- Ποιος έλεγε πάντα «ναι» στο Βούρο κι αυτός τον στέλνει στα αζήτητα

Ραγδαίες εξελίξεις-Έκτακτη συνεδρίαση δημοτικού συμβουλίου ζητούν 16 μέλη του-Τελεσίγραφο Γεωργαμλή

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: ΄΄Γερακίνα΄΄
Με τον Κανταρέλη στο πλάΪ του, θα ΄΄φάει καλά΄΄ο Ανδρουλάκης !!!!!...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: "ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ"
δεν ήταν ο Γιάννης, εκεί; Α, ξέχασα ο Γιάννης είναι κονφερασιέ του Άδωνι στη Φιλαδέλφεια...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: #ΓΙΑ_ΠΑΝΤΑ_ΠΑΣΟΚ #andreas
Σύντροφε Ανδρουλάκη καλή ΕΠΙΤΥΧΙΑ αν κι εγώ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΠΑΣΟΚ. Γι αυτό ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ. Για να ΥΠΕΡΔΙΠΛΑΣΙΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ μας. Τώρα είναι η...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Πσσσσσσζζζζ!!!!!!! Τι ΛΕΣ ΤΏΡΑ!!!! /!!
Ο ΝΕΟΣ ΤΣΙΠΡΑΣ;;; ΑΥΤΆ ΕΊΝΑΙ!!!!!! Η ΓΗ ΘΑ ΤΡΈΜΕΙ Ο ΗΛΙΟΣ ΑΝΑΤΕΛΕΙ. ...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Τελετάρχης
Από την εποχή που το ΠΑΣΟΚ ξεκίναγε σε κάθε εκλογική αναμέτρηση με ένα 40% για πλάκα μέχρι σήμερα, έχει μεσολαβήσει το απόλυτο ξεβράκωμα του...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Μαυρόγατα λέμε. _
@ΚΟΥΜΟΥΝΙ Εγω θα ήθελα να δω τα μούτρα του Βούρου και του υπολοίπου θιασου την ώρα που ισοφάρισε χθες στο 90+ ο... Βούρος. Οι συνειρμοί αναπ...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@13.03 Μικρή διόρθωση: δεν με δέχθηκαν. Με κάλεσαν....

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: "ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ"
Περνώντας από τα γραφεία της Νέας Δημοκρατίας, φοβήθηκα ότι θα μοιράζονται ηρεμιστικά φάρμακα με αυτά που γράφεις... Ξέρεις τους δύο από του...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Ανωνυμος
Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου που τραμπουκικα διέκοψε την συνεδρίαση προυδοποιωντας ότι ακόμα δεν έχουν δει τίποτα! Σοσιαλιστής συνεργ...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Ζωή σ' εσάς!
Η γλώσσα του προσώπου και του σώματος όσων φαίνονται στις φωτογραφίες δείχνει σαν να το κλαίνε (το Πασοκ). Να ζήσετε να το θυμόσαστε!...

Όλη η Ελλάδα πήρε «στο ψιλό» τον Βούρο για το σκάνδαλο του ηλεκτροφωτισμού
Xρήστης: Ανωνυμος
@15.33 Δεν πρέπει να βολευτει και ο Κώστας ο τραγουδιστής; @11.54 ..παρκετεζες του Βούρου ο Λέκκας και η άγνωστη κοπέλλα του συνδυασμού του ...

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Νέα Φιλαδέλφεια
Xρήστης: Ανώνυμος
Κατά βάθος όλοι ΠΑΣΟΚ είμαστε....

Τα έξι «καρφιά» της παραίτησης Παπακώστα- Τι γράφει και ποια μηνύματα στέλνει
Xρήστης: ΝΙΚΟΣ
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ ΠΟΥ ΗΡΘΕΣ ΣΤΗΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΜΟΥ ΣΕ ΠΕΡΙΜΕΝΩ ΣΥΝΤΟΜΑ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΕΣ...

Εκλογομαγειρείο
Xρήστης: Κατερίνα Ξ.
Λυπάμαι για τον "λαϊκισμό". Μόνο και μόνο αυτό δείχνει πως είσαι σε λάθος κόμμα. Βάλε κι άλλο νερό στο μύλο της δεξιάς. Μπορείς!...

Ο «σφουγγαρίστρας»
Xρήστης: "ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ"
Ειλικρινά τι μας ενδιαφέρει πώς αποκαλεί το αφεντικό το τσιράκι του; Μας τον φόρεσε; ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©