Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Περιμένω με ενδιαφέρον...

Ήττα στις λεπτομέρειες για τους εφήβους, νίκη στο τέλος για τους παίδες της ΦΕΑ

Οι Πόντιοι, μας προσκαλούν

Παραιτήθηκε ο Ζουράρις μετά τις χυδαιότητες

«Στραβάδια, απολύθηκα». Πέθανε ο Τζίμης Πανούσης!

Συνεχίζει αήττητη η ΦΕΑ

Νεα πρόκληση Βασιλόπουλου: 1.930 ευρώ για... την «πίτα» του δήμου!

Πλούσια η δραστηριότητα της Ένωσης Κρητών

Διακοπή εργασιών στο δημοτολόγιο και το ληξιαρχείο

ΕΚΤΑΚΤΟ: Ζωντανό πρόγραμμα κάνουν οι εργαζόμενοι στο MEGA

Βάνδαλοι βεβήλωσαν το Μνημείο Μικρασιατών

Όταν η Κοινωφελής Επιχείρηση του δήμου βάζει τα χεράκια της και βγάζει τα ματάκια της

Στο υβρεολόγιο του δημάρχου εναντίον μου, απαντώ με ψυχραιμία και χαμόγελο

Ολοκληρώθηκαν τα Πρωτοχρονιάτικα Τουρνουά του ΣΟΝΦ

Πάρτι απευθείας αναθέσεων «εις υγείαν των προσφύγων» Απευθείας ανάθεση ΚΑΙ στη σύζυγο του δημάρχου!

Δημοφιλέστερα άρθρα

Πάρτι απευθείας αναθέσεων «εις υγείαν των προσφύγων» Απευθείας ανάθεση ΚΑΙ στη σύζυγο του δημάρχου!

Νεα πρόκληση Βασιλόπουλου: 1.930 ευρώ για... την «πίτα» του δήμου!

Στο υβρεολόγιο του δημάρχου εναντίον μου, απαντώ με ψυχραιμία και χαμόγελο

Η αριστερά της πόλης ξεκατινιάζεται και τρώει τις σάρκες της (video)

Mε τρεις πυρκαγιές στη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα μπήκε το 2018

Βασιλόπουλος σε Παπακώστα: Φέρε πίσω την έδρα

Πώς κάνει κοινωνική πολιτική η Λάρισα και πώς η Νέα Φιλαδέλφεια- Νέα Χαλκηδόνα

Το παιδί της μαμάς, ομίλησε!

Όταν η Κοινωφελής Επιχείρηση του δήμου βάζει τα χεράκια της και βγάζει τα ματάκια της

Μήπως θέλει να μας ενημερώσει η δημοτική Αρχή;

Με λαμπρότητα γιορτάστηκαν τα Θεοφάνεια στη Νέα Φιλαδέλφεια (φωτο)

Δήμος, Περιφέρεια ή... αλλού;

«Στραβάδια, απολύθηκα». Πέθανε ο Τζίμης Πανούσης!

Βάνδαλοι βεβήλωσαν το Μνημείο Μικρασιατών

ΕΚΤΑΚΤΟ: Ζωντανό πρόγραμμα κάνουν οι εργαζόμενοι στο MEGA

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: @ΕΛΕΓΧΟΣ (16/01/2018 13:38)
Αν αφαιρέσουμε τα περίπου 5 τετραγωνικά που καταλαμβάνει ενα μέσο αξιοπρεπές λουτρό μας απομένουν 35 τετραγωνικά για 6 άτομα. Περίπου 6 τετρ...

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: @16/01/2018 12:14
Ξενερώστε, κα Ανδρέου, δεν καταλαβαίνουμε τι γράφετε....

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: ΕΛΕΓΧΟΣ
http://www.neafiladelfeia.gr/files/1/Deltia_Typou/doc2017/%CE%9F%CE%A1%CE%9F%CE%99%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%A5%CE%A0%CE%...

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: ΝΤΑΛΑΡΑΣ-ΠΑΛΙΟ ΠΑΣΟΚ
http://politisfx.gr/2018/01/16/oxi-stous-epikindynous-laikismous-gia-to-prosfygiko/ Στο τέλος το άρθρο έχει τραγούδι του Νταλάρα για να μην ...

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@13.06 Έλα, παιδιά, συνέλθετε. Επικεντρώστε στο κλάμα για τους πρόσφυγες, όχι στην τσέπη......

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: ΕΚΘΕΣΗ ΙΔΕΩΝ
Στις Κρίσεις του Καμπούρη διαβάζω μία έκθεση Γυμνασίου στο θέμα: Η υποδοχή προσφύγων ως επικερδής επιχείρηση. Αναπτύξτε....

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: @(16/01/2018 11:37)
40τετραγωνικά είναι. Η απόφαση ειναι εδω. Πηγαινε μια βόλτα απο έξω να το δεις. Οσοι γνωρίζουμε το σπίτι γελάμε https://diavgeia.gov.gr/doc...

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@12.14 Θα απαντήσω με ένα ρητό, που μάλλον δεν θα καταλάβετε, καθώς θα έχετε πολλές άγνωστες λέξεις. Καθαρός ουρανός, αστραπές δεν φοβάται....

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: Ιφιγένεια
Καλό αυτό θα γίνουμε ΄΄πολλές΄΄ !!!!! κε. Σεϊτανίδη, βλέπω στις εκλογές να ανοίγουν φάκελλοιν ΄΄παντώς καιρού΄΄.................

Περιμένω με ενδιαφέρον...
Xρήστης: @Iφιγένεια
Πήρε λέει τηλέφωνο τον ανηψιό της να αφήσει το σπίτι της αδερφής της για να πάρουν 250 ευρώ. Πόσα τετραγωνικά μέτρα ήταν το διαμέρισμα, σε π...

Νεα πρόκληση Βασιλόπουλου: 1.930 ευρώ για... την «πίτα» του δήμου!
Xρήστης: Αμαν Tasos
Ποιο γήπεδο βρε κακομοίρη george. Στην κοπή της πίτας δεν πήγες; Όχι σε αυτή στην λίμνη στις 21. Στην άλλη για τους εκλεκτούς. ...

Νεα πρόκληση Βασιλόπουλου: 1.930 ευρώ για... την «πίτα» του δήμου!
Xρήστης: @14.15
Και μόνο η απάντηση σου δείχνει ποιος ειναι ο φασίστας. Ολα ξεκίνησαν απο της αήθεις επιθέσεις της δημοτικής αρχης και της Στρουγκας. Ο περ...

Νεα πρόκληση Βασιλόπουλου: 1.930 ευρώ για... την «πίτα» του δήμου!
Xρήστης: George
Τα μόνα ΟΡΚ στην πόλη είναι κάποια χρηματοδοτούμενα σιχάματα που προσπάθησαν να εμποδίσουν ένα νομιμότατο γήπεδο με παράνομες ενέργειες. Κα...

Παραιτήθηκε ο Ζουράρις μετά τις χυδαιότητες
Xρήστης: ΧΡΥΣΟΨΑΡΟ
@15/01/2018 14:46 Έχουν περάσει πέντε χρόνια, ποια είναι αυτή η εταιρία;...

Παραιτήθηκε ο Ζουράρις μετά τις χυδαιότητες
Xρήστης: @Δικαστής Ντεγιάννης (14/01/2018 20:48)
http://www.protothema.gr/sports/article/300936/aek-etaireia-kolossos-upopsifia-horigos-gia-to-onoma-tou-gipedou/...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©