Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

«Έχω έναν άνθρωπο» - Μια πρωτοβουλία που αφορά όλους μας

Ερωτήματα για το event των Χριστουγέννων-Τι απαντά ο δήμος-Τι λένε οι «κομμένοι»

ΑΟΝΦ Άτταλος: Ήταν καλύτερος, του έλειψε το γκολ...

Εκδήλωση του Συλλόγου Ποντίων

Την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου το 2ο φετινό τουρνουά Ράπιντ του ΣΟΝΦ

Το αδιάβλητο, η αντικειμενικότητα, η τενοντίτιδα και η χαμένη αξιοπιστία των πανελλαδικών εξετάσεων

Έτσι κλείνει τη χρονιά η «Πολιτιστική Αναγέννηση»

Τρικυμία σε ποτήρι! Ακυρώθηκε η εκμίσθωση χώρου στο Άλσος

Εκδήλωση της «Επαναστατικής Κίνησης»

Λαϊκή Συσπείρωση: Ρωτάμε τον δήμαρχο κι εκείνος δεν μας απαντά

Όλο το παρασκήνιο για τον «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης»

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»

Το σωστό να λέγεται...

Στην Ιταλία το Β' ΕΠΑΛ Νέας Φιλαδέλφειας, στο πλαίσιο του ERASMUS+

Δημοτικό Συμβούλιο χωρίς «Συμπαραστάτη»

Δημοφιλέστερα άρθρα

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»

Κινηθείτε, όσοι είστε εν δυνάμει υποψήφιοι...

Ποιοι θα πιαστούν στο αγκίστρι του «Συμπαραστάτη του Δημότη»;

Επίθεση του «Ρουβίκωνα» σε επιχείρηση στη Νέα Φιλαδέλφεια

Τρικυμία σε ποτήρι! Ακυρώθηκε η εκμίσθωση χώρου στο Άλσος

Το σωστό να λέγεται...

Ερωτήματα για το event των Χριστουγέννων-Τι απαντά ο δήμος-Τι λένε οι «κομμένοι»

Δημοτικό Συμβούλιο χωρίς «Συμπαραστάτη»

Όλο το παρασκήνιο για τον «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης»

Εκδήλωση της «Επαναστατικής Κίνησης»

Το αδιάβλητο, η αντικειμενικότητα, η τενοντίτιδα και η χαμένη αξιοπιστία των πανελλαδικών εξετάσεων

Λαϊκή Συσπείρωση: Ρωτάμε τον δήμαρχο κι εκείνος δεν μας απαντά

Αγρυπνία στην Αγία Τριάδα για την εορτή της Αγίας Αικατερίνης

Η «Λαϊκή Συσπείρωση» για τους συμβασιούχους και τη στάση του Δήμου

Παρουσίαση βιβλίου από την «Πολιτιστική Αναγέννηση»

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: Γαυροτρολ 2,3,4
@George (17/01/2018 22:13 Aπ την αγωνία σου έχεις λαλήσει george. Ποιο γήπεδο βρε ταλαίπωρε. Μήνυση για τις ακάλυπτες επιταγές της 1ης ημιφά...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: @ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ (13/12/2019 16:41)
Πολλά νέα για την υπογειοποίηση την τελευταία εβδομάδα. Γι αυτό και τα γαυροσιχάματα άρχισαν πάλι την κλάψα....

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: Γαυροτρολ 1
Πού είναι τα υψόμετρα οέοοοο (16/06/2017 14:13) Τι έγινε ρε παιδιά; Τι υψόμετρα σας εγκρίνανε; Τα μισά; Τα υπόλοιπα πότε; Όταν βάλει το χέρι...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ
@ @φωκων (12/12/2019 17:01) (12/12/2019 21:20) Έχεις κανένα νέο για την υπογειοποίηση;...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: @φωκων (12/12/2019 17:01)
Βαρεθήκαμε τον κάθε άσχετο και τον κάθε γαυροαρούλη με τις ανοησίες τους. Η υπογειοποίηση είναι ένα μεγάλο δώρο της ΑΕΚ στην πόλη. Γίνεται κ...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: @Αυγολέμονος (12/12/2019 15:12)
Γαυροτρολ απαντας στον εαυτο σου παλι;Μην φοβασαι επειδη δεν ειμαι κοπριτης σαν εσενα αλλα εργαζομενος μαζι με τα χαρτακια αγοραζω κι εσενα ...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: φωκων
η ιδεα της υπογειοποιησης ειναι του ιδιοκτητη του μελισσανιδειου σταδιου. υπογειοποιησεις γινονται νομιμα με βαση το κυκλοφοριακο προβλημα γ...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Μέσα σε όλα τα ερωτήματα -που δεν απαντάει ο δήμαρχος- τίθεται κι ένα ακόμα : Την περασμένη Δευτέρα, υπογράφτηκε η σύμβαση μεταξύ Περιφέρ...

Τρικυμία σε ποτήρι! Ακυρώθηκε η εκμίσθωση χώρου στο Άλσος
Xρήστης: ΦΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ
Κομίζω πρόταση γνωστού επιχειρηματία. ΟΛΟ ΤΟ ΑΛΣΟΣ ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΟ......

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: Αυγολέμονος
@ ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ (12/12/2019 13:48) Λυπήσου του ρε μάστορα το παιδί. Δεν βλέπεις ότι είναι για λύπηση. Όχι για καπνό! Ούτε για χαρτάκι...

Τρικυμία σε ποτήρι! Ακυρώθηκε η εκμίσθωση χώρου στο Άλσος
Xρήστης: Κιρκη
@ 19:32 Ωραιο το αστειο σου. Να σε αξιοποιησουν στην παγοποιηση της λιμνης. Καπου πρεπει να βολευτεις κι εσυ....

Τρικυμία σε ποτήρι! Ακυρώθηκε η εκμίσθωση χώρου στο Άλσος
Xρήστης: @ 11/12/2019 18:42
Με μέτρο τα "κουμπιά"....

Ερωτήματα για το event των Χριστουγέννων-Τι απαντά ο δήμος-Τι λένε οι «κομμένοι»
Xρήστης: Ανώνυμος
@ 12:47 Αν ήμουν στη θέση του Σεϊτανίδη, θα αναζητούσα την ip σου και μόλις θα σε ταυτοποιούσα, θα σου απένειμα σε λαμπρή ειδική εκδήλωση τ...

Ένας δήμαρχος που «κάνει την πάπια»
Xρήστης: ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ
@ Δημοτης (12/12/2019 13:17) Ζούμε πολιτισμό δηλαδή;...

Ερωτήματα για το event των Χριστουγέννων-Τι απαντά ο δήμος-Τι λένε οι «κομμένοι»
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@12.47 Έχει φτάσει "σε τέτοιο επίπεδο βλακείας", όπως λες. Μου απάντησε. Απλώς περιμένω να επιστρέψω στο γραφείο και να ολοκληρώσω το ρε...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©