Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Το νέο αναπτυξιακό πλαίσιο των ΟΤΑ θα βελτιώνει την ποιότητα ζωής των πολιτών

Οικονόμου στο ΑΠΕ: Με 1500 νέους ειδικούς φρουρούς στην Αττική, κτυπάμε την εγκληματικότητα

Οι πολίτες συμμετέχουν στη διαμόρφωση των φυσικών χώρων της πόλης. Όχι εδώ, βέβαια! Αλλού!

Κινδύνεψαν παιδιά στο Γυμνάσιο Χαλκηδόνας- Οι γονείς καταγγέλλουν τη δημοτική Αρχή για εγκατάλειψη

Δημοτικό Συμβούλιο τη Δευτέρα

Στις 27 Ιανουαρίου η πίτα της Πολιτών Πολιτείας και Πόλη της καρδιάς, στις 19 της Δύναμης Πολιτών

Μπουλούκι! Αχταρμάς!

Συνεχίζει ακάθεκτος ο Άτταλος

«Ο Λένιν στη Ζυρίχη»

Στις 24 Ιανουαρίου οι Κρήτες κόβουν τη βασιλόπιτά τους

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;

Άβε, Καίσαρ! Ιδού ο στρατός σου!

Η πόλη μας χωρίς δήμαρχο (και πάλι) έως τις 26 Ιανουαρίου!

Νόμος: Τα δημόσια πρόσωπα που επιβάλλονται μαφιόζικα, λειτουργούν και μαφιόζικα...

ΕΣΤΙΑ- Ολόκληρη η σημαντική τοποθέτηση του Γιώργου Καραβία για το πρόγραμμα

Δημοφιλέστερα άρθρα

Ο Γιάννης Ουσταμπασίδης ενώνει -για πρώτη φορά- όλη την αντιπολίτευση εναντίον του Βούρου

Ερωτήματα για το πρόγραμμα των προσφύγων

Πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ: Βατερλό Βούρου- Στα εξ ων συνετέθη η «συμμαχία» της διοίκησης

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;

Μοιράζει αξιώματα για να σταθεί ο Βούρος- Νέος αντιδήμαρχος ο Γραμμένος- «Ψαλίδι» στον Κουτσάκη

Άβε, Καίσαρ! Ιδού ο στρατός σου!

Η πόλη μας χωρίς δήμαρχο (και πάλι) έως τις 26 Ιανουαρίου!

ΕΣΤΙΑ- Βόμβα Βούρου: Ό,τι και να λέει το δημοτικό συμβούλιο, θα γίνει αυτό που θέλει αυτός

Νόμος: Τα δημόσια πρόσωπα που επιβάλλονται μαφιόζικα, λειτουργούν και μαφιόζικα...

Γούλας: Το πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ και οι χειρισμοί που εγείρουν ερωτήματα και προβληματισμούς!

ΕΣΤΙΑ- Ολόκληρη η σημαντική τοποθέτηση του Γιώργου Καραβία για το πρόγραμμα

Ο θαυμαστός κόσμος της δυσωδίας

Μπουλούκι! Αχταρμάς!

Κινδύνεψαν παιδιά στο Γυμνάσιο Χαλκηδόνας- Οι γονείς καταγγέλλουν τη δημοτική Αρχή για εγκατάλειψη

ΕΣΤΙΑ- Τι είπε ο Γιάννης Ουσταμπασίδης, που ένωσε την αντιπολίτευση

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Giannisneafil
Να πούμε και καμιά αλήθεια εκτός από παπάτζες; (17/01/2020 14:44) (18/01/2020 08:20) Από τον Ιούνιο ξεκινάει! Μάλλον τον Ιουνιο του 2020 θέ...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Giannisneafil
Ευτυχώς ήρθαν οι αεκτζήδες και εκτός από την ανάπτυξη, και την έγνοια τους να φύγουν τα σκουπιδιάρικα να μην χαλάνε την αγιά σοφιά και μυρίζ...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: @Ανώνυμος (17/01/2020 18:22)
Ειμαι απο τους δημοτες της πολης μας που δωσαμε τον τιτανιο αγωνα κοντρα σε καθε παρασιτο για να επιστρεψει η ΑΕΚ στην γειτονια της και ειμα...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Να πούμε και καμιά αλήθεια εκτός από παπάτζες;
@ 18/01/2020 08:20 Πέραν του ότι δεν έχεις καθόλου φαντασία και χρησιμοποιείς αυτούσιο το ίδιο ψευδώνυμο-τίτλο θα σου πω τα εξής: Mάθε να δ...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: @(18/01/2020 08:20)
Ναι υπήρχε μια μεγάλη μερίδα που ήθελε το γήπεδο μόνο στη ΝΦ αλλά να θυμίσω ότι στις εκλογές της ερασιτεχνικής κέρδισε ο Ντέμης με οραμα ένα...

Κινδύνεψαν παιδιά στο Γυμνάσιο Χαλκηδόνας- Οι γονείς καταγγέλλουν τη δημοτική Αρχή για εγκατάλειψη
Xρήστης: @Η... «καλή» μέρα φάνηκε απ' το πρωί...
Τώρα σας έπιασε ο πόνος για να λύνονται όλα τα προβλήματα της πόλης άμεσα; Θέλατε σε 5 μήνες να έχουν γίνει όσα δεν έγιναν σε 5 χρόνια; Πιο ...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: @ (17/01/2020 14:44)
Δεν είναι δημιούργημα του οπαδικού τύπου η πίεση για γήπεδο στη ΝΦ. Είναι αποτέλεσμα της διαπίστωσης ότι δεν ήταν διατεθειμένος κανείς να βο...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Να πούμε και καμιά αλήθεια εκτός από παπάτζες; (17/01/2020 14:44)
Μάλλον ξέχασες τις δεκάδες πορείες που είχαμε κάνει εκείνα τα χρόνια και τις εκατοντάδες παρεμβάσεις μας.Ξεχασες την κόντρα που είχαμε με το...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: @(17/01/2020 14:44)
Οπότε συμφωνείς ότι μια χαρά θα μπορούσε να γίνε σε κάποιον χώρο λίγο πιο μακρυά απο τον αστικό ιστό αν υπήρχε κράτος και φορείς που να ενδι...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: @«Δυστηχως η ευτυχως»; Ατυχώς για 'σένα
Oρθογραφικό λάθος γαυροτρόλ.Συγνώμη δουλεύω απο δεκαέξι ετών ενώ εσύ πήγες σαράντα και ακόμα δεν έχεις ενα ένσημο....

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Ανώνυμος
@Δημοτης (17/01/2020 13:26) Όντως, δυστΗχως!!!! Σ' αυτή την ηλικία και κάνεις σαν 15χρονος χουλιγκανάκος....

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: «Δυστηχως η ευτυχως»; Ατυχώς για 'σένα
@Δημοτης (17/01/2020 13:26) Λύσε μου μια απορία... Γιατί το "ευτυχώς" το γράφεις με ύψιλον και το "δυστυχώς" με ήτα;...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Να πούμε και καμιά αλήθεια εκτός από παπάτζες;
@(17/01/2020 10:21) Πράγματι! Κανείς! Ούτε καν οι οπαδοί της ΑΕΚ! Δεν θυμάμαι να ξεσηκώνονται οι οπαδοί και τα club όταν ο Ντέμης είπε ότι ψ...

Θερμοκέφαλοι έβαλαν φωτιά σε κάδο της Δεκελείας χθες. Ο δήμαρχος... Ποιος δήμαρχος;
Xρήστης: Δημοτης
Δυστηχως η ευτυχως ειμαι πολυ μεγαλυτερος σου και τον καιρο που ημουν εγω πιτσιρικας μολις ειχαν αρχισει να μπαινουν σταθερα τηλεφωνα στα σπ...

Κινδύνεψαν παιδιά στο Γυμνάσιο Χαλκηδόνας- Οι γονείς καταγγέλλουν τη δημοτική Αρχή για εγκατάλειψη
Xρήστης: Είναι πολύ κοντά στο να σπάσει το ρεκόρ της Γαϊτανά
Σε ταχύτητα αποδόμησης....

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©