Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Οι τελικές αποφάσεις τη κυβέρνησης προσδιορίζουν το εύρος της συνεργασίας Βούρου- Γρετζελιά

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο

Γκρίνιες, παράπονα και τριβές στην «Πολιτών Πολιτεία» για την κατανομή των αρμοδιοτήτων

Ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ ευχαριστεί και δεσμεύεται

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα

Σαββατοκύριακο στο ΠΠΙΕΔ με «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας»

Καταστροφή του περιπτέρου της στην πλατεία Πατριάρχου καταγγέλλει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Την Πέμπτη η εκδήλωση του ΚΚΕ στο Α' ΚΑΠΗ

Εάν ψηφίζεις ΣΥΡΙΖΑ, σταυρώνεις και τη Φιλαδελφειώτισσα Ειρήνη Γκαμάτση

Ο Γιάννης Χλωρός αναλαμβάνει τον Άτταλο

Βούρος: «Ματαιοπονεί και αποδεικνύεται ολίγιστη» η ομάδα Βασιλόπουλου

Οι γονείς έχουν κρίση

Χατζηδάκης, Κεραμέως και Κωστόπουλος τη Δευτέρα στο Πνευματικό της Φιλαδέλφειας

Την Παρασκευή το νέο rapid του ΣΟΝΦ

Την Τρίτη η ΚωμΟδύσσεια

Δημοφιλέστερα άρθρα

Γκρίνιες, παράπονα και τριβές στην «Πολιτών Πολιτεία» για την κατανομή των αρμοδιοτήτων

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα

Βούρος: «Ματαιοπονεί και αποδεικνύεται ολίγιστη» η ομάδα Βασιλόπουλου

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο

Εάν ψηφίζεις ΣΥΡΙΖΑ, σταυρώνεις και τη Φιλαδελφειώτισσα Ειρήνη Γκαμάτση

Χατζηδάκης, Κεραμέως και Κωστόπουλος τη Δευτέρα στο Πνευματικό της Φιλαδέλφειας

Ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ ευχαριστεί και δεσμεύεται

Οι γονείς έχουν κρίση

Οι «Ονειρωδοί» μας παρουσιάζουν την «Αυλή των Θαυμάτων» στο ΠΠΙΕΔ

Καταστροφή του περιπτέρου της στην πλατεία Πατριάρχου καταγγέλλει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Κωνσταντινούπολη: Η οικονομική υπερδύναμη που παράγει ηγέτες στην Τουρκία

Σαββατοκύριακο στο ΠΠΙΕΔ με «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας»

Την Παρασκευή το νέο rapid του ΣΟΝΦ

Οι τελικές αποφάσεις τη κυβέρνησης προσδιορίζουν το εύρος της συνεργασίας Βούρου- Γρετζελιά

Εκδήλωση του ΚΚΕ την Τετάρτη στην Αγία Μαρίνα

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @Αντιγαυροτρολ (22/07/2019 22:51)
Παρηγορεί τον Αρούλη που μετράει μέρες....

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: Αντιγαυροτρολ
Ρε μαγκες ο γαυροτρολ που χαθηκε;...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: Γ.Π.
Μεγάλη πίκρα επειδή η νέα κυβέρνηση δουλεύει απο το πρώτο λεπτό και κάνει αυτά που θεωρούνται αυτονόητα για τις σοβαρές Ευρωπαϊκές χώρες. Σα...

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο
Xρήστης: Ανώνυμος
Όποιος παρακολούθησε σήμερα το πρωί την τοποθέτηση του υφυπουργού αρμόδιου για θέματα αυτοδιοίκησης και εκλογών Θεόδωρου Λιβάνιου, στο πλαίσ...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @(19/07/2019 13:41)
Με το που χάσατε την εξουσία έγιναν οι αντίπαλοι σας όλοι φασίστες. Όταν δεν έχεις επιχειρήματα για να στηρίξεις τη δική σου άθλια διακυβέρν...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @Κατοικος (19/07/2019 13:41)
Η πρόκληση είναι το γεγονός ότι μόνο στην Ελλάδα αποκαλούνται δημοκράτες τα κάθε είδους φασιστοειδή της αριστεράς. Δεν σας δώσαμε την εξουσί...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: Κατοικος
Ένας φασιστας γραφει συνεχεια θα ειναι κανενας μεγαλοαστος βολεμενος.Αλλα να αποκαλει ενας φασιστας ακροδεξιος αριστερους φασιστες ειναι τερ...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: Αka #kentro
@ΑκραιοΚεντρώος. Παρόλο που ειναι γαλουχημενος με την προτεσταντικη ηθικη του Κολλεγιου, ο ιδιος ο Μητσοτακης δεν ειναι ακραιος. Ποτε οι Μη...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @Νεος χαλκηδονιος (17/07/2019 13:25)
Ενημερώσου τι ισχύει για τις συντάξεις ψευταρά λαϊκιστή. https://youtu.be/J_Ex5R6AHAI ...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @ (18/07/2019 11:24)
Θα σου πω εγώ με τι μούτρα θα βγούνε στους δρόμους. Με τα ίδια μούτρα που έκαναν το Οχι Ναι. Χωρίς καμιά ντροπή και δικαιώθηκαν. Γιατί στη σ...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @Νεος χαλκηδονιος (17/07/2019 13:25)
Γίναμε κανονική χώρα με κόστος δανεισμού 1,9%. Κι εσύ μας απειλείς ότι οι αλήτες θα βγούνε στους δρόμους γιατί έχασαν την καρέκλα; Συνεχίστε...

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο
Xρήστης: Ανωνυμος
@18/07/2019 11:19. Θιγεις τεραστιο θεμα. Καντο οπως ο Κυριακος θα του ελεγα. Παρε και ενσωματωσε ακομα και καποιους χθεσινους αντιπαλους με ...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: @(17/07/2019 13:25)
Με το μούτρα θα βγείτε στους δρόμους ρε ξεφτίλες; Κάποιοι αγωνίζονται από την πρώτη μέρα που ξεβρώμισε ο τόπος από τους άχρηστους ψευταράδες...

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο
Xρήστης: Ανώνυμος
Απορώ πώς δεν είναι ήδη εγκατεστημένος στη Μελβούρνη. Πρέπει να έχει ατσάλινα "καρύδια" αφού δεν του τα `χουν σπάσει ακόμα αυτοί που έχει κα...

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα
Xρήστης: ΑκραιοΚεντρώος
@ νεοδημοκράτες Μπράβο στον Κυριάκο Μητσοτάκη που έβαλε στα κυβερνητικά γρανάζια τον Μαυρωτά, ως Γ.Γ. Αθλητισμού, τον φανατικότερο υπέρμαχο ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©