Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Να κι ένας δήμος που κερδίζει τη μάχη της τεχνολογίας! (Μακριά από δω...)

Έτοιμοι!

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!

No more Paradise, comrades...

«Όποιος κλαίει, είναι βλαξ»

Πολύτιμη η συμβολή των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας της πόλης μας

«Ποτάμια» οι δρόμοι της πόλης- Πολλές οι κλήσεις στην Πυροσβεστική- Αγωνία για τη Σκρα

Να διορθώσει αμέσως ο δήμος τα προβλήματα στο θέατρο του ΠΠΙΕΔ

Θλιβερή πολιτική εντυπώσεων πάνω στα καμμένα κάνει ο Άρης Βασιλόπουλος!

Τι πρέπει να κάνει η κεντρική εξουσία και τι η αυτοδιοίκηση για να μην ξαναδούμε τέτοια καταστροφή

Παρέμβαση του Σωματείου Εργαζομένων του δήμου για την τραγωδία στην Ανατολική Αττική

Σε ποια σημεία της Αθήνας συλλέγονται είδη πρώτης ανάγκης για τους πυρόπληκτους

Η Μητρόπολη συλλέγει είδη πρώτης ανάγκης «για τους πυροπαθείς αδελφούς μας της Αττικής»

Δημοφιλέστερα άρθρα

«Ποτάμια» οι δρόμοι της πόλης- Πολλές οι κλήσεις στην Πυροσβεστική- Αγωνία για τη Σκρα

Παρέμβαση του Σωματείου Εργαζομένων του δήμου για την τραγωδία στην Ανατολική Αττική

Θλιβερή πολιτική εντυπώσεων πάνω στα καμμένα κάνει ο Άρης Βασιλόπουλος!

Σε ποια σημεία της Αθήνας συλλέγονται είδη πρώτης ανάγκης για τους πυρόπληκτους

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...

Τι πρέπει να κάνει η κεντρική εξουσία και τι η αυτοδιοίκηση για να μην ξαναδούμε τέτοια καταστροφή

Να διορθώσει αμέσως ο δήμος τα προβλήματα στο θέατρο του ΠΠΙΕΔ

Πολύτιμη η συμβολή των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας της πόλης μας

No more Paradise, comrades...

Μια Χαλκηδονιώτισσα, αναρωτιέται...

«Όποιος κλαίει, είναι βλαξ»

Έκρηξη αλληλεγγύης: Η Ελλάδα στο πλευρό των πυροπλήκτων- Συλλυπητήρια από τον Απ. Κόντο

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά

Η Μητρόπολη συλλέγει είδη πρώτης ανάγκης «για τους πυροπαθείς αδελφούς μας της Αττικής»

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Έτοιμοι!
Xρήστης: Ανωνυμος
@10:54 εχει χαθεί ήδη υπερπολύτιμος χρόνος. Ακόμη κι αν σχηματιστεί η dream team της τοπικής πολιτικής σκηνής (που δεν υπάρχει) δύσκολα θα ...

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά
Xρήστης: Dopios
Πω πω ανατρίχιασα....

Έτοιμοι!
Xρήστης: Μη βιάζεστε......
...... και θα γίνει ολοφάνερο, στο επόμενο διάστημα, ποιος θα είναι ο Δημοτικός Συνδυασμός που θα αξίζει την ψήφο μας! Λίγη υπομονή!...

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά
Xρήστης: ΝΑ ΛΕΝΕ ΚΑΙ ΤΟ ΛΟΓΟ!!!!
ΝΑΙ ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΙΑ.. ΑΛΛΑ ΓΙΑΤΙ ΚΑΛΥΨΑΝ ΤΟΝ ΠΡΕΖΑΚΙΑ ΠΟΥ ΕΒΑΛΕ ΤΗ ΦΩΤΙΑ??? ΑΥΤΟΣ ΕΙΧΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ 4ΜΗΝΟ ΚΑΙ ΠΑΡΕΝΟΧΛΟΥΣΕ Τ...

Έτοιμοι!
Xρήστης: ψηφίστε, σκουπίστε, τελειώσατε
και ποιον να ψηφίσουμε, για πες....

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: Διαμαντής
@08.53 Αφού ξεμπερδέψουμε με τους διάφορους Μαδούρο ( και τους τοπικούς Μαδούρο τσέπης) μπορούμε να μιλήσουμε για τον ΟΑΚ. Θα έλεγα δε, να μ...

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ
2.Πρέπει ωστόσο να του αναγνωρίσουμε μια λεβεντιά του Maduro. Δεν του φταίνε ΟΙ ΑΛΛΟΙ, ούτε Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΝΕΜΟΣ, ούτε τα ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ, ούτε που...

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ
1.Λοιπόν ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) αποφάσισε να «αποβάλλει» τη Βενεζουέλα των 31.820.000 ανθρώπων του Maduro λες και ξαφνικά άν...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ
Καμιά «πάλη» καμιάς «τάξης» δεν θα καταργηθεί και κανένα «τέλος της ιστορίας» (όπως κι αν αυτάρεσκα το εννοούν οι μεν και οι δε) δεν θα ε...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: Ανώνυμος
@20.40 Τι ακριβώς κατάλαβες από αυτά που γράφω και μου απαντάς; Το απόλυτο τίποτα!...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!
Xρήστης: Κώστας
Είναι σε επαναστατικό camping τα παιδιά λογικά τέτοια εποχή μην τους ενοχλείτε! Καταστρώνουν σχέδια πως θα ρίξουν τον καπιταλισμό από τον επ...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: @(00:39)
Όταν ξεβρωμίσει ο δήμος από τον Βασιλόπουλο θα αποκτήσουμε το Άλσος που μας αξίζει. Και καθαρό και με πολύ περισσότερα δέντρα....

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: @(23:21)
Αν πληρώνει η κάθε μικροεπιχείρηση τουλάχιστον 65% φόρο όχι εξευτελιστικές απολαβές αλλά κανά σάντουιτς θα τους δίνουν για να δουλεύουν. Χω...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: Ανώνυμος
Διάβασα μέχρις εκεί που ο αρθρογράφος μας αποκαλύπτει ότι οι απολύσεις γίνονται για τρείς βασικά λόγους ! Πρώτον διότι η επιχείρηση δεν πάε...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!
Xρήστης: Γιαννης
Τώρα που άρχισαν τα πρόστιμα για τις παρανομίες με τον σταθμό μεταφόρτωσης πολύ λίγα τα βλέπω τα ψωμιά του Βασιλόπουλου....

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©