Πασχάλιος έρως, ζωοποιός

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Χρήστου Γιανναρά

Πάσχα, λέξη εβραϊκή, σημαίνει πέρασμα, καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία γιορτάζει μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὸ πέρασμα τῆς σύνολης ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ἀπερίσταλτη ζωή: Ὁ Χριστὸς συνανέστησε παγγενῆ τὸν Ἀδὰμ ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου — ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

 

Ὅμως ἐμεῖς πεθαίνουμε. Στὰ μνήματα ἔχουμε ἀποθέσει δικούς μας ἀγαπημένους, καὶ ὁ καθένας μας, ὅλοι μας, περιμένουμε τὴ σειρά μας. Τὸ πιὸ σίγουρο ἀπὸ τὰ σίγουρα εἶναι ὁ ἐπικείμενος θάνατός μας, τὸ ἀναπότρεπτο τέλος τῆς ἐπίγειας βιοτῆς μας σὲ κάποια στιγμὴ ἴσως ἐγγύτατη, ἴσως ἐγγύτερη, ἴσως ἀπώτερη. Τί λοιπὸν γιορτάζουμε μέσα στὴν πασχαλινὴ φωτοχυσία ἐμεῖς οἱ ἀνέκκλητα μελλοθάνατοι; Ποιά νίκη καταπάνω στὸν θάνατο; Σήμερα, ποὺ τὸ μήνυμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας μοιάζει νὰ μὴν τὸ καταλαβαίνουν οὔτε ὅσοι ἐπίσημα τὸ ἐκπροσωποῦν, ἀκοῦμε πασχαλινὰ διαγγέλματα καὶ κηρύγματα μὲ συναισθηματικὲς κυρίως ἐπαγγελίες ἀνάστασης ἢ μὲ κωδικὰ καὶ ἀνερμήνευτα θρησκευτικὰ φιλοσοφήματα περὶ ἀθανασίας. Τὸ συνηθέστερο εἶναι νὰ καταφεύγουν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ σὲ ἐκλαϊκευμένα ἀπηχήματα τῆς πλατωνικῆς διδασκαλίας: Ὑπαινίσσονται κάποια δυνατότητα «ἀθανασίας τῆς ψυχῆς» — δυνατότητα ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τὴν ἀπέκλεισε εὐθὺς ἐξαρχῆς. Ὡσὰν στὴν κτιστὴ καὶ θνητὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχει κάποιο «τμῆμα» ἢ «στοιχεῖο» ἀθάνατο ποὺ ἐπιβιώνει μετὰ τὸν φυσικό μας θάνατο. Καὶ μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ἔτσι κι ἀλλιῶς «ἀθάνατες» ψυχές μας νὰ ἀπολαμβάνουν καλύτερη τύχη ἢ μεταχείριση.

 

Φυσικά, μιὰ τέτοια ἐκδοχὴ «ζωῆς» μετὰ τὸν θάνατο —λογικὰ καὶ ἐμπειρικὰ αὐθαίρετη— ἐλάχιστα μᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν δὲν αὐξάνει κιόλας τὸν τρόμο μας γιὰ τὸν θάνατο. Οὔτε πρωτοτυπεῖ, ἁπλῶς συνοψίζει τὶς πανομοιότυπες σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς θρησκεῖες παρηγόριες συναισθηματικῶν ἐλπίδων γιὰ κάποιο νεφελῶδες εἶδος αἰώνιας ἐπιβίωσης.

 

Ὅμως ἡ γλώσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, ἔτσι ὅπως διασώζεται καὶ τὶς μέρες αὐτὲς στὸ ποιητικὸ θάμβος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας, δὲν ἔχει τίποτε νὰ κάνει μὲ τὶς θρησκευτικὲς παρηγόριες ἢ μὲ τὰ πλατωνικὰ ἰδεολογήματα. Τὸ δύσκολο μὲ αὐτὴ τὴ γλώσσα εἶναι ὅτι μιλάει γιὰ ὀντολογία —γιὰ ἑρμηνεία τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ— ἐνῶ ἐμεῖς, στὸν πολιτισμὸ τῆς νεωτερικότητας, καταλαβαίνουμε μόνο τὴ γλώσσα τῆς ἐπιδερμικῆς φαινομενολογίας ἢ μιᾶς πρακτικῆς ψυχολογίας. Εἶναι σὰν νὰ μιλᾶς γιὰ τὴ σύσταση τοῦ πραγματικοῦ καὶ ὑπαρκτοῦ μὲ τὴ γλώσσα τῆς κβαντικῆς φυσικῆς σὲ κάποιον ποὺ καταλαβαίνει τὸν κόσμο μόνο μὲ τὶς παραστάσεις τῆς νευτώνειας μηχανικῆς. Ἡ πασχάλια ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία εὐαγγελίζεται ἕναν «καινὸ» τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Νὰ ἀντλεῖς ὕπαρξη ἀπὸ τὴ σχέση, ὄχι ἀπὸ τὴ φύση. Ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν ὄχι γιατὶ ἡ ἀνθρώπινη βιολογική του ἀτομικότητα κατεῖχε κάποια ἀνερμήνευτη μαγικὴ δύναμη, ἀλλὰ γιατὶ μεταποίησε ἀκόμα καὶ τὸν βιολογικὸ θάνατο σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ-Πατέρα σὲ ἐρωτικὴ αὐτοπαράδοση καὶ αὐτοπροσφορά.

 

Ξέρουμε κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ὑπαρκτική μας ἐμπειρία ὅτι ὁ ἄνθρωπος συγκροτεῖται σὲ λογικὸ ὑποκείμενο ὄχι χάρη στὴ βιολογική του ἀτομικότητα καὶ τὶς ἐγκεφαλικὲς λειτουργίες της, ἀλλὰ μόνο «στὸν τόπο τοῦ Ἄλλου», μόνο μέσα ἀπὸ τὴ σχέση, τὴν ἀναφορικότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία βεβαιώνει ὅτι ἡ κλήση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, κλήση σὲ ἀμεσότητα σχέσης, συγκροτεῖ καὶ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ὑποκειμένου, τὴν πραγματική του ὕπαρξη. Ζωὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση σὲ αὐτὴ τὴν ἐρωτικὴ κλήση — ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν. Νυμφίος ὁ Χριστός, μανικὸς ἐραστὴς τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ὑποστασιάζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ τὸ ζωτικὸ ἐνέργημα τῆς ἀγάπης Του, ἡ οὐσιοποιὸς κλήση τῆς ἀγάπης Του τὴν ἀθανατίζει. Ὁ θάνατος καὶ ἡ ἀνάστασή Του ἀλλάζουν ριζικὰ τὶς ὑπαρκτικὲς δυνατότητες τοῦ κτιστοῦ: Τὸ κτιστὸ μπορεῖ τώρα νὰ ὑποστασιάζει τὶς φυσικὲς ἐνέργειες τῆς ἄκτιστης θείας φύσης, νὰ ὑπάρχει τὸ κτιστὸ μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἀκτίστου, τὸν τρόπο τῆς τριαδικῆς ἐρωτικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Αἴρεται ἡ ὑπαρκτικὴ στεγανότητα τοῦ κτιστοῦ, ἡ ὑποταγή του στὴ χωροχρονικὴ περατότητα ποὺ εἶναι συνάρτηση τῆς ὕλης. Τὸ φθαρτὸν πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσας, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξας πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως.

 

Ἄλλη γλώσσα, ἄλλη θέα τοῦ ὑπαρκτοῦ καὶ πραγματικοῦ. Ναί, ἐξακολουθοῦμε νὰ πεθαίνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ σβήσει στὸ χῶμα ἡ ἔσχατη ἀντίσταση στὴν πληρωματικὴ σχέση: ἡ αὐτονομημένη ἀτομικότητα. Ἡ προσωπική μας ὑπόσταση ἐνεργεῖται καὶ ὑποστασιάζει τὸν ἔρωτα τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὸ ἐσχατολογικὸ πλήρωμα αὐτῆς τῆς ἀνάστασης θὰ εἶναι ἡ ὁλόκληρη φανέρωση τῶν ὑπαρκτικῶν δυνατοτήτων τοῦ ὄντως ἔρωτος, τῆς πρόσληψης τοῦ κτιστοῦ ἀπὸ τὸ ἄκτιστο: Καινὴ γῆ καὶ καινοὶ οὐρανοί, ἀνάσταση σωμάτων μεταστοιχειωμένων σὲ σάρκα ἐκθεωμένη τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Νεοποιεῖς τοὺς γηγενεῖς ὁ πλαστουργὸς χοϊκὸς χρηματίσας. Ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρεπέστατα ἀπαθανατίζων τὸ πρόσλημμα.

 

Χριστὸς ἀνέστη, ναί, καὶ κανεὶς πιὰ δὲν πεθαίνει. Ὅπως δὲν πεθαίνει ὁ κόκκος τοῦ σίτου ὅταν σαπίζει μέσα στὴ γῆ γιὰ νὰ φέρει καρπὸ ἑκατονταπλασίονα.

 

Χρῆστος Γιανναρᾶς, 26.4.1995, «Ἔρως ζωοποιός». Συμπεριλαμβάνεται στὸ «Ἀντιστάσεις στὴν ἀλλοτρίωση—Ἐπίκαιρη κριτικὴ σχοινοβασία» (Ἀθήνα: Ἴκαρος, 2008).

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Δυο εξαιρετικές εκδηλώσεις με τον Χάρη Κανάκη, που δεν πρέπει να χάσετε...

Την Τετάρτη η πρώτη εκδήλωση της «Ανέμης»

Δεν έχεις πάρει ακόμα διαρκείας του Ιωνικού;

Ομιλητής σε Διεθνές Συνέδριο στην Ιταλία με θέμα την ειρήνη, ο Μητροπολίτης κ.κ. Γαβριήλ

Όταν λέμε απλή αναλογική στους δήμους...

Κι άλλη νίκη για το αντρικό τμήμα της ΦΕΑ

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»

Με τον Α.Ο. Αχαγιά παίζει την Κυριακή ο Ιωνικός

Είκοσι χιλιάδες ευρώ για εκτυπώσεις; Δώστε ΟΛΑ τα τιμολόγια στη δημοσιότητα ΤΩΡΑ!

Στη διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, απαντούν με λάσπη

Σπίτια προς ενοικίαση για πρόσφυγες αναζητεί ο δήμος

Την Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου το πρώτο blitz της περιόδου από τον ΣΟΝΦ

Άλλες 10.000 ευρώ δίνει ο Βασιλόπουλος σε σεμινάρια που συντονίζει η κουμπάρα του

Γέμισε με ροζ φύλλα η ΦΕΑ!

Σκέψεις του Μανώλη Διαγουμά για μια βιώσιμη πόλη

Δημοφιλέστερα άρθρα

Άλλες 10.000 ευρώ δίνει ο Βασιλόπουλος σε σεμινάρια που συντονίζει η κουμπάρα του

Στον εκφασισμό του δημόσιου διαλόγου επενδύουν οι υποτακτικοί του δημάρχου στο διαδίκτυο

Δρώμενο και ΟΑΣΗ, ανακοινώνουν νέες δραστηριότητες για ενήλικες και παιδιά

Δεν σας μύρισαν δημοτικές εκλογές;

Η διοίκηση του δήμου οφείλει μια συγνώμη...

Εκδήλωση για τον Τσε έκανε η «Επαναστατική Κίνηση»

Ο δήμος κάνει συναυλία στη λίμνη για το άλσος, και δίπλα τα δέντρα ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ (video)

Απουσίες στα μητρώα σημειώνουμε, ένας- ένας το διαλάμε κι αραιώνουμε

Είκοσι χιλιάδες ευρώ για εκτυπώσεις; Δώστε ΟΛΑ τα τιμολόγια στη δημοσιότητα ΤΩΡΑ!

Χωρίς ρεύμα από χθες περιοχές στη βόρεια Φιλαδέλφεια- Δεν απαντά στις κλήσεις η ΔΕΗ

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»

Ξέφραγο αμπέλι τα σχολεία της πόλης, απλός θεατής των καταστροφών ο Βασιλόπουλος

Σκέψεις του Μανώλη Διαγουμά για μια βιώσιμη πόλη

Τι σχεδιάζει η «Πολιτιστική Αναγέννηση»

Στη διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, απαντούν με λάσπη

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Όταν λέμε απλή αναλογική στους δήμους...
Xρήστης: ανώνυμος
Σωστά τα λες @17:23. Έτσι κι αλλιώς, η πλειοψηφία των υποψηφίων "δημάρχων" επιδιώκουν να εκλεγούν δημ. σύμβουλοι και μόνον. Αυτό μπορεί να γ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: ανώνυμος
@Κώστας (22/10/2018 11:45). Και λοιπόν;;; Επειδή αναφέρουν την ΑΕΚ θα πρέπει να τους κάνουμε ντα;;; Άσε τα παιδιά να σκούζουν. Προχωράει το ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Δημοτης
Ειμαστε υπερ του στεκιου φτανει να μην γινει μια νεα στρούγκα και ουτε οι υπευθυνοι του να ειναι τα ιδια ατομα που ηταν στην στρουγκα.Η πολη...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ
@Κώστας (21/10/2018 22:47) ΕΣΥ ΕΙΣΑΙ ΑΜΙΣΘΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΤΟΥ ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΑ. ΔΙΝΕΙΣ ΛΕΦΤΑ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΚΑΝΕΙς ΟΤΙ ΣΟΥ ΛΕΕΙ ΚΑΙ ΣΕ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Κώστας
Κύριε Διαμαντή στην πρώτη παράγραφο της ανακοίνωσης αναφέρουν πάλι την ΑΕΚ λογικά για να γίνει γνωστή η κίνηση αυτή και να προκληθεί ντόρος ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
Συγνώμη, η ΑΕΚ με το δημοτικό στέκι νεολαίας τι σχέση έχουν; Δεν είπαμε αυτοσυγκράτηση στα σχόλια και θεματολογία ανάλογη της ανάρτησης; Για...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Κώστας
@ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (20/10/2018 19:05) Γαύρε χρηματοδοτούμενε ο Πλατέλλας με τον Αραβίδη σε ψάχνουν... Άσε την ΑΕΚΑΡΑ και ασχολήσου με ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: @ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (20/10/2018 19:05)
Ασχολήσου με την εγκληματική σου οργάνωση κόκκινη αμοιβάδα και όχι με την ΑΕΚΑΡΑ, Τιμή μας να μας παίρνουν τα πρωταθλήματα οι γαύροι βορρά κ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Εφς
@ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Τρικυμία εν κρανίω. Όλα στο μίξερ. Έχουν κάποια σχέση αυτά που γράφεις με το θέμα; Νομίζεις ότι είσαι καλυτερος από ...

Όταν λέμε απλή αναλογική στους δήμους...
Xρήστης: Ανώνυμος..
@ανώνυμος Αυτό κατέστρεψε τη πόλη το 2014 κι εκλέχτηκε τελικά ένα ανεπάγγελτο εμμονικό και ιδεοληπτικό άτομο που δεν μπόρεσε να συσπειρώσει...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: Anonymous
@19:05 Γαύρε δεν πείθεις ούτε τον ίδιο σου τον εαυτό πλέον. Στο βοθρολιμανο σου και γρήγορα! ...

Δημοτικό Στέκι Νεολαίας ζητεί η «Επαναστατική Κίνηση»
Xρήστης: @ Κωστάκη ή όπως αλλιώς σε λένε
Είχα μια ελπίδα ότι αν μη τι άλλο θα μπορούσες να σκεφτείς στοιχειωδώς. Μάταια, όπως αποδεικνύεται. Δυστυχώς για 'σένα έχεις διακόψει κάθε σ...

Δεν έχεις πάρει ακόμα διαρκείας του Ιωνικού;
Xρήστης: Ανώνυμος
Πρωτότυπο κείμενο για τη διαφήμιση των εισιτηρίων διαρκείας του ΙΩΝΙΚΟΥ Α.Σ. Μόνο που δεν γράφει πουθενά και πόσο κοστίζουν....

Όταν λέμε απλή αναλογική στους δήμους...
Xρήστης: ανώνυμος
Αυτά, ας τα έχουν υπόψη τους αυτοί που αρκούνται, απλά και μόνο, να μπουν στο δημοτικό συμβούλιο. Η ισχύς εν τη ενώσει, παιδιά! ...

Είκοσι χιλιάδες ευρώ για εκτυπώσεις; Δώστε ΟΛΑ τα τιμολόγια στη δημοσιότητα ΤΩΡΑ!
Xρήστης: Ποτέμκιν
@Ανωνυμος (20/10/2018 07:49) Μπορεί να μη σ αρέσει το χιούμορ μου. Σεβαστό. Αλλά τον αντικομμουνισμό που τον είδες; Είναι κάνα ιερό τοτέμ το...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©