Όταν ο Μάνος Χατζηδάκις μιλούσε κατά του νεοναζισμού

Δημοσιεύτηκε στις 22/02/2016 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Στις 22 Φεβρουαρίου 1993, ο Μάνος Χατζιδάκις διηύθυνε για τελευταία φορά την Ορχήστρα των Χρωμάτων, το μουσικό σύνολο που ο ίδιος είχε δημιουργήσει στις 23 Νοεμβρίου 1989. Δύο ημέρες αργότερα, στις 24 Φεβρουαρίου, υπέστη καρδιακό επεισόδιο και από τότε η ζωή του κύλησε με πολλά προβλήματα υγείας, μέχρι την αποδημία του στις 15 Ιουνίου 1994.

Η συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων δόθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τίτλο «Διαμαρτυρία κατά του Νεοναζισμού» και περιλάμβανε έργα Κουρτ Βάιλ (Συμφωνία αρ. 2), Φραντς Λιστ (Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 1) και Μπέλα Μπάρτοκ (Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 3) με σολίστ τον ούγγρο πιανίστα Γκιόργκι Σάντορ. Ήταν μία εποχή που τα νεοναζιστικά πολιτικά μορφώματα έκαναν αισθητή την παρουσία τους στην Ευρώπη, λίγα χρόνια μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Το πρόγραμμα της συναυλίας περιείχε και ένα κείμενο-μανιφέστο του μεγάλου Έλληνα συνθέτη κατά του νεοναζισμού, που «δεν είναι οι άλλοι… είμαστε εσείς και εμείς», με τίτλο «Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αναζωογονημένο φαινόμενο του νεοναζισμού». Το κείμενο αυτό του Χατζιδάκι είναι διαχρονικά επίκαιρο και διατηρεί ατόφια την αξία του.

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αναζωογονημένο φαινόμενο του νεοναζισμού

Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία.

Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται. 

Ενώ τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις». 

Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες. 

Πρόσφατη περίπτωση ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ’ αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει. 

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητου σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους. (Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης). 

Δεν θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη, ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και την επανεμφάνιση του τέρατος. Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα εννοώ να τρομάζω. 

Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι στο αστυνομικό τμήμα άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά ανησυχία ούτε για τους φασίστες, ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για τους περιοίκους). 

Ο εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών, έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων. Η εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να σταματά. Δεν συμφέρει. Γι’ αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη ανθρώπινη ελευθερία. 

Ο φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε. 

Το φάντασμα του κτήνους παρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά και το marketing. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά ενδιαφέρονται. Και μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε το χορό τους με τις ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακρά από κάθε διάθεση επαφής και επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, η απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και ο στόχος για μια άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας. 

Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε. 

Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια. 

Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος.

Μάνος Χατζηδάκις

sansimera

 

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Δίχρονη προσχολική αγωγή ζητεί η Ένωση Συλλόγων Γονέων

Ο Σερετάκης για τις ελλείψεις στα νηπιαγωγεία Χαλκηδόνας

Ενημέρωση την τελευταία στιγμή για διανομή τροφίμων από το κοινωνικό παντοπωλείο

Ο δήμος για τις ελλείψεις στα νηπιαγωγεία της Χαλκηδόνας: Φταίνε οι προηγούμενοι

Ο Άτταλος συνέτριψε με 6-0 το Μαρούσι

Ιωνικός: Στο φουλ οι μηχανές του τμήματος χάντμπολ

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!

Καταγγελία: 22 παιδιά προνήπιου χωρίς τάξη στη Νέα Χαλκηδόνα

Από 28 έως 30 Σεπτεμβρίου οι εκδηλώσεις του Συνδέσμου Μικρασιατών

Η Μαίρη Μαργαριτοπούλου γράφει στη Νίκη Κεραμέως

Ο Απόστολος Κόντος σχολιάζει την πορεία της εθνικής ομάδας στο Μουντομπάσκετ

Η Πολιτών Πολιτεία απαντά στη Δύναμη Πολιτών- και διαβάζει την «Αλήθεια»

Η Δύναμη Πολιτών παρεμβαίνει για τη νέα δημοτική Αρχή

ΑΥΤΟ είναι προγραμματική συνεργασία, κύριοι της δημοτικής Αρχής

Η «Επαναστατική Κίνηση» παρεμβαίνει για τη νέα δημοτική Αρχή

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι θα κάνετε με τις οφειλές σας στο δημόσιο, κύριε Βούρο;

«Καφενές» στο δημαρχείο με τον Κουτσάκη αναπληρωτή δημάρχου

Χαμός! Στριμωγμένος στη γωνία ο Γρετζελιάς- Νέος αντιδήμαρχος ο Τάσος Κωνσταντινίδης

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι

Κωνσταντινίδης: «Γιατί έγινα αντιδήμαρχος του Βούρου»

Τίποτα...

Τι είπε (μάλλον...) ο Γιάννης Βούρος στους εργαζόμενους

Πλήρης επιβεβαίωση της «Αλήθειας»- Υπέκυψε στο τελεσίγραφο Βούρου ο Γρετζελιάς

Γραμμένος στο πράσινο, Κοσκολέτος στη δημοτική αστυνομία

Ανεξαρτητοποιήθηκε ο Γιάννης Ουσταμπασίδης

Ούτε μια λέξη;

Όλα δείχνουν ότι έκλεισε το deal! Αντιδήμαρχος ο Χρήστος Γρετζελιάς, όχι ο Θάνος Λέκκας

Έγιναν οι δημαιρεσίες χωρίς η τετραπλή συμμαχία να μας αποκαλύψει το περιεχόμενο της συμφωνίας της

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!

Η Δύναμη Πολιτών παρεμβαίνει για τη νέα δημοτική Αρχή

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: @(17/09/2019 21:21)
Εφιάλτης σου έχει γίνει το γήπεδο και η υπογειοποίηση. ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: ΦΧ
@23:59 ΣΩΚΡΑΤΗ ΓΕΡΑ ΠΑΡ` ΤΟΥΣ ΤΑ ΛΕΦΤΑ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: Νεος χαλκηδονιος
Μη φοβασαι η υπογειοποίηση ξεκιναει συντομα.Χαπι για την πιεση να παρεις....

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: (Χ)ΟΥ(ΛΙ)ΓΚΑΝΟΣ
Υπάρχει κανένα νέο για την υπογειοποίηση; Σε 50 ημέρες σαν τους Πεντηκοστιανούς; Αρχές '21 τελικά με τα 200 χρόνια από την Επανάσταση;...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: ΑΕΚΑΡΑ
Θα γίνουν κανονικά τα έργα που έχουν προγραμματιστεί, η πόλη θα αλλάξει όψη και θα σας γλεντήσει μια χαρά ο κάτι σαν Δήμαρχος ακόμα και αν δ...

Κωνσταντινίδης: «Γιατί έγινα αντιδήμαρχος του Βούρου»
Xρήστης: @Χορταρέας ο 17:29 (17/09/2019 13:39)
Το ότι θα γίνουν πολύ μεγάλες αλλαγές που θα βελτιώσουν την εικόνα της πόλης και του Άλσους και σχετίζονται και με το γήπεδο είναι γνωστό εδ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: Ανώνυμος
Εγώ δεν προδικάζω ούτε ότι θα πετύχει ούτε ότι θα αποτύχει. Κρίνω γεγονότα. Τωρινά. Ούτε του Βασιλόπουλου η διοίκηση με ενδιαφέρει (κρίθηκε ...

Ο δήμος για τις ελλείψεις στα νηπιαγωγεία της Χαλκηδόνας: Φταίνε οι προηγούμενοι
Xρήστης: Όστρια
Αυτό το έργο της προσπάθειας σπίλωσης προηγούμενων διοικήσεων το `χουμε ξαναδεί στο ΝοτιοΔυτικό (πρώην) προάστειο, νυν συγχωνευμένο. Δοκιμασ...

Κωνσταντινίδης: «Γιατί έγινα αντιδήμαρχος του Βούρου»
Xρήστης: Χορταρέας ο 17:29
Έχεις... "κληρονομικό χάρισμα" και γράφεις ότι "οι μεγάλες αλλαγές στην πόλη σχετίζονται με το γήπεδο και θα αλλάξουν την πόλη προς το καλύτ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: Δημοτης
Εγω δεν ειμαι ρατσιστης και δεν εχω κανενα θεμα με τους μενιδιωτες.Τα μονα ανθρωπινα σκουπιδια ειναι οι γαυροι ειτε μενουν καμινια ειτε εκαλ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: (Χ)ΟΥ(ΛΙ)ΓΚΑΝΟΣ
Την Κυριακή είχαν μαζευτεί διάφοροι στην γειτονιά και έψηναν φίδια στα κάρβουνα. Ρε παιδιά, τους λέω: Εσάς είδε ο δήμαρχος και μας παρεξήγησ...

Ο δήμος για τις ελλείψεις στα νηπιαγωγεία της Χαλκηδόνας: Φταίνε οι προηγούμενοι
Xρήστης: (Χ)ΟΥ(ΛΙ)ΓΚΑΝΟΣ
Κανονικά έπρεπε να γνώριζαν το πρόβλημα τουλάχιστον από την ημέρα που εξελέγησαν. Τώρα, πουλάνε δήθεν ενδιαφέρον για την προσχολική αγωγή. Σ...

Κωνσταντινίδης: «Γιατί έγινα αντιδήμαρχος του Βούρου»
Xρήστης: @Μαου Μαου (16/09/2019 11:23)
Ξεστραβώσου και κατάλαβε ότι οι μεγάλες αλλαγές στην πόλη είτε σου αρέσει είτε όχι σχετίζονται με το γήπεδο. Και θα αλλάξουν την πόλη προς τ...

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: @Ανώνυμος (16/09/2019 09:28)
Εσύ που είσαι σίγουρος ότι θα αποτύχει κάνεις μπαμ από χιλιόμετρα ότι είσαι κολλητός και γλυφτης του Αρούλη. Περαστικά....

Μήνυμα Βούρου για τη νέα σχολική χρονιά: Η Μεγάλη της κοινοτοπίας Σχολή!
Xρήστης: @Ανώνυμος (16/09/2019 11:53)
Σιγά ρε Μπαμπινιώτη που εσύ είσαι ο μορφωμένος και εμείς οι αγράμματοι. Και μόνο που τον κρίνεις αρνητικά λέγοντας ότι είναι κάτι σαν Δήμαρχ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©