Σάββατο πρωί με Λιστ (video)

Δημοσιεύτηκε στις 05/12/2015 στην κατηγορία Μουσική  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Με τις Ουγγρικές Ραψωδίες του Φραντς Λιστ σας προτείνουμε να αρχίσετε αυτό το σαββατοκύριακο, το πρώτο του Δεκεμβρίου, που ακόμα, όμως, δεν έχει φέρει τον χειμώνα. 

 

 
 

Ο Φραντς Λιστ ήταν εκείνος που επινόησε τον πιανίστα ως σταρ: τον βιρτουόζο που καταλαμβάνει το κέντρο της σκηνής για ένα ολόκληρο βράδυ μπροστά σ' ένα αφοσιωμένο, λατρευτικό κοινό. Και μόνη η παρουσία του έκανε τις γυναίκες να εκστασιάζονται. Κρατούσαν τις γόπες από τα πούρα του και τις έκρυβαν στο ντεκολτέ τους.

 

Πριν από τον Λιστ, οι πιανίστες έπαιζαν συνήθως ένα μόνο κομμάτι σε μεικτά προγράμματα συναυλιών. Ο Ούγγρος συνθέτης, όμως, δεν επινόησε απλώς το ρεσιτάλ πιάνου. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες-πιανίστες όλων των εποχών και άσκησε την πιο σημαντική επιρροή στην εξέλιξη του οργάνου και στο ταξίδι του προς τη σύγχρονη μορφή του. Φέτος θα γιορταστεί η 200ή επέτειος της γέννησής του: φαίνεται σαν ψέμα, αν λάβουμε υπόψη ότι η επιρροή του κατά τον 20ό αιώνα υπήρξε το ίδιο μεγάλη όσο τον 19ο.

 

Τείνουμε να ξεχνάμε ότι, τα παλιότερα χρόνια, οι συνθέτες σε γενικές γραμμές είτε έπαιζαν τα δικά τους κομμάτια είτε αυτά δεν εκτελούνταν ποτέ. Ο Λιστ όμως συνήθιζε να προγραμματίζει μουσική άλλων συνθετών στα κοντσέρτα του. Ηταν αυτός που επινόησε επίσης την ιδέα της masterclass: τον δάσκαλο του πιάνου σαν γκουρού που προσείλκυε σπουδαστές απ' όλο τον κόσμο.

 

Ο Λιστ λάνσαρε επίσης την ιδέα του διευθυντή ορχήστρας ως περφόρμερ, ως πρωταγωνιστή στις συναυλίες, ενώ καθιέρωσε επίσης τη συνήθεια να παίζουν οι μουσικοί από μνήμης. Πριν από τον Λιστ, το να βάζεις κατά μέρος την παρτιτούρα ήταν σαν να έδειχνες έλλειψη σοβαρότητας. Μετά τον Λιστ, έγινε συνηθισμένο. Είναι πολύ δύσκολο, πράγματι, να εκτιμηθεί σ' όλο της το μέγεθος η επιρροή που άσκησε επί έναν αιώνα στη ζωή των συναυλιών.

 

Αν όμως ο Λιστ ως πιανίστας, δάσκαλος και μαέστρος υπάρχει τώρα μόνο σαν ανάμνηση, αφήγηση και επιρροή, ο Λιστ ως συνθέτης θα βρίσκεται μαζί μας για πάντα. Η άποψη ότι η μουσική του ήταν επιπόλαιη εγκαταλείφθηκε καθώς προχωρούσε ο 20ός αιώνας. Ο Βάγκνερ έμαθε περισσότερα από τους πρώιμους πειραματισμούς του Λιστ με τις χρωματικές αρμονίες απ' όσο ήθελε να παραδεχθεί, και ο Ούγγρος μουσικός συγκρότησε το λεξιλόγιο ενός αδρού ρυθμικού πρωτογονισμού που ο Μπάρτοκ, ο συμπατριώτης του, θα αξιοποιούσε τόσο καρποφόρα. Μερικά από τα όψιμα έργα για πιάνο του Λιστ, όπως η «Μακάβρια Τσάρντας», δημιουργούν υφές και χρώματα που ο Μπάρτοκ χρησιμοποίησε αναλλοίωτα και που άνοιξαν τον δρόμο για έναν ολόκληρο αιώνα μουσικής πιάνου.

 

Επισκέφθηκα το Μουσείο Λιστ όταν πήγα στη Βουδαπέστη πέρυσι. Παρότι ο Λιστ ποτέ δεν έμεινε κανονικά στην πόλη, νοίκιαζε ένα σπίτι τριών δωματίων, για να δέχεται εκεί τους μαθητές του. Αυτός ο χώρος, που μοιάζει πιο πολύ με κελί μοναχού παρά με ενδιαίτημα πρίγκιπα, στεγάζει σήμερα το μουσείο. Δεν μου επιτράπηκε να δοκιμάσω κανένα από τα πιάνα (δύο Chickering και ένα Bosenforfer), αλλά αν μπορούσα, τι θα έπαιζα; Ισως τα δύο πρώτα μέτρα από το «Τριστάνος και Ιζόλδη», όχι τόσο επειδή το όνομα του ιππότη ήταν η τελευταία λέξη που είπε ο Λιστ, όσο γιατί ο Βάγκνερ ήταν γιος του Ούγγρου, τόσο από μουσική άποψη όσο και εξ αγχιστείας, αφού είχε παντρευτεί την κόρη του Λιστ, την Κόζιμα.

 

Αν όμως ο Λιστ επηρέασε τόσο το μουσικό τοπίο του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, από πού προερχόταν ο ίδιος; Υπάρχουν δύο πηγές για το πρώιμο μουσικό στυλ του: οι μετα-κλασικοί, προ-ρομαντικοί, γοργοδάχτυλοι πιανίστες-συνθέτες της γενιάς του Καρλ Τσέρνι, του δασκάλου του· και ο Παγκανίνι, με τη δαιμονική βιρτουοζιτέ και τη μυστηριώδη προσωπικότητά του. Ο Λιστ πάντρεψε τη δεξιοτεχνία του πρώτου με τη φαντασμαγορική επιδεικτικότητα του δεύτερου για να δημιουργήσει ένα νέο στυλ. Η ιδιοφυΐα του Λιστ έγκειται στον τρόπο που συνδύασε αυτές τις παραδόσεις προχωρώντας παραπέρα, σε συνθέσεις που, ενώ απαλύνουν τις υπερβολές, προσφέρουν γενναιόδωρες ευκαιρίες για να επιδείξει ο πιανίστας την τεχνική του.

 

Ούτε άγιος, αλλά ούτε και απατεώνας

 

Το ερώτημα όμως παραμένει: με όλα αυτά τα επιτεύγματα, γιατί ο Λιστ έμεινε υποτιμημένος για τόσο καιρό; Και γιατί η 200ή επέτειος της γέννησής του δεν αναμένεται να γιορταστεί με τόση λαμπρότητα όσο εκείνη του Σοπέν το 2010;

 

Ο Σοπέν ήταν αυστηρός και απαιτητικός στη δουλειά του: παρουσίασε στον κόσμο ένα επίλεκτο σύνολο θησαυρών, ενώ ο Λιστ έδωσε ένα τεράστιο μωσαϊκό έργων, από αριστουργήματα μορφικής τελειότητας, όπως η Σονάτα σε Σι ελάσσονα, μέχρι κομμάτια τελείως βαρετά και κοινότοπα.

 

Υπάρχει αρκετό «ψωμί» στο έργο του Λιστ που να του εξασφαλίζει τη θέση του ανάμεσα στους μεγάλους συνθέτες, αλλά και αρκετή σαβούρα. Επειδή ο Λιστ πέρασε τη ζωή του επί σκηνής, είναι εύκολο να τον δούμε απλώς σαν ένα ηθοποιό: κάποιον που του έλειπε η ειλικρίνεια και η ακεραιότητα, που έκανε πράγματα μόνο για επίδειξη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ζωή του ήταν επιδεικτική στο δημόσιο πεδίο - αλλά και με πολλές συγκρούσεις στο ιδιωτικό. Η σχέση του με τη Μαρί ντ' Αγκού, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, έγινε πηγή άγριου κουτσομπολιού στα παρισινά σαλόνια προκαλώντας του πολύ άγχος.

 

Πιστεύω όμως ότι, στην πραγματικότητα, η ειλικρίνεια και η ακεραιότητά του ήταν αυτές που τον ώθησαν να μην κρύψει τις εσωτερικές του θύελλες, να ζήσει και να εργαστεί σε δημόσια θέα με όλες τις συνέπειες. Ελάχιστα τον ένοιαζε τι σκεφτόταν ο κόσμος, όσον αφορά τη μουσική ή την ηθική του. Οταν, τριαντάρης, εγκατέλειψε τον δρόμο του περιοδεύοντος βιρτουόζου για να αφοσιωθεί στη σύνθεση και τη διδασκαλία, αρνούμενος να πληρώνεται και ταξιδεύοντας συνήθως σε βαγόνια τρίτης θέσης, ήταν μια συνειδητή απόφαση να εμβαθύνει στη ζωή του και να εξερευνήσει τις πιο θεμελιακές επιθυμίες του.

 

Θα ήταν λάθος να δούμε τον Λιστ σαν άγιο ή σαν απατεώνα. Πάντως, εκείνοι που περνούν αρκετό χρόνο μαζί του στο πιάνο, συνήθως τον θεωρούν φίλο.

* Ο Στίβεν Χόου που έγραψε το παραπάνω κείμενο, είναι σολίστας του πιάνου

 

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Πώς απάντησε ο Μακρόν στα «κίτρινα γιλέκα»

Γιατί οι ευρωεκλογές, ξαφνικά αποκτούν σημασία

Έγινε η εκδήλωση για τον Μάνο Ελευθερίου

Λαφαζάνης εναντίον Τσίπρα για τα «κίτρινα γιλέκα»

Νέα απάτη! ΔΕΝ παίρνει 1 ευρώ με κάθε δημοσίευση ένα άρρωστο παιδί

Πόσα χρωστάει το κράτος σε ιδιώτες;

H συνταγματική αποτύπωση του αφελληνισμού

Παπακώστας: Πώς δικαιολογείται αύξηση 76% στον φωτισμό της Πρωτομαγιάς από τη μια χρονιά στην άλλη;

Πέντε στα πέντε για τις ακαδημίες της ΦΕΑ

«Καθάρισε» ο Μουμπάρακ για τον Ιωνικό

ΣΟΝΦ: Το Σάββατο παίζει σκάκι, την Κυριακή στολίζει δένδρο και... μας περιμένει!

Έγινε ο λαϊκός αγώνας δρόμου

Νίκησε και στο ντέρμπι με τη Νέα Ιωνία το αντρικό τμήμα της ΦΕΑ

Επίσκεψη στη «Μ.Α.Ν.Α», δυο τμημάτων του 2ου Γυμνασίου Άνω Λιοσίων

Οι Εθελοντές της πόλης μας, μιλούν για όσα δεν πληρώνονται, μόνο προσφέρονται!

Δημοφιλέστερα άρθρα

Το τερματίσαμε! Δυο νέοι υποψήφιοι δήμαρχοι ανακοινώθηκαν μέσα σε μια μέρα!

«Επανεκκίνηση»: ΟΛΑ τα πιστοποιητικά του δήμου, από τον υπολογιστή μας!

«Τσιμουδιά» από Βασιλόπουλο- Παπαλουκά στις απίστευτες καταγγελίες των «τεσσάρων»»

Ακόμα σιωπούν για τις καταγγελίες εναντίον τους, Βασιλόπουλος- Παπαλουκά. Ερωτήματα και για τους «4»

Ούτε ο Γιώργος Αράπογλου θα είναι υποψήφιος το 2019

«Τρώνε τις σάρκες τους» στη Δύναμη Κολλητών: Κατά του Άρη Βασιλόπουλου, και η Βάλια Ματσουκά

Δεν θα είναι υποψήφιος δήμαρχος ο Λύσσανδρος Γεωργαμλής

Η διακήρυξη θέσεων του Τάσου Κωνσταντινίδη

«Ανεξάρτητη Πρωτοβουλία»: Ο Αράπογλου δεν μετέχει στις εκλογές, οι υπόλοιποι θα αποφασίσουμε...

Γιόρτασε η τοπική Νέα Δημοκρατία τα 44 χρόνια του κόμματος

Επίσημα υποψήφιος δήμαρχος και ο Τάσος Κωνσταντινίδης

Ανεξέλεγκτος ο εμφύλιος στη Δύναμη (πρώην) «Κολλητών»

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!

Ο Μίκης Θεοδωράκης, επίτιμος πρόεδρος στο Μουσείου Προσφυγικού Πολιτισμού στο νέο γήπεδο της ΑΕΚ

Πρωτοβουλία εναντίον της βίας στα γήπεδα προτείνει η «Επανεκκίνηση»

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Παπακώστας: Πώς δικαιολογείται αύξηση 76% στον φωτισμό της Πρωτομαγιάς από τη μια χρονιά στην άλλη;
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανιδης
@19.42 Και γνωρίζω και τα έχω γράψει κι έχω υποστεί τόνους λάσπης από τον δήμαρχο και τα αμελέτητα υποπόδιά του. Το ζήτημα είναι ότι χάρη ...

Έγινε η εκδήλωση για τον Μάνο Ελευθερίου
Xρήστης: Ανώνυμος
Μια από τις καλύτερες εκδηλώσεις που έχει παρουσιάσει ποτέ Δημοτική Αρχή στα χρονικά του Δήμου μας, απ' ότι θυμάμαι. Συγχαρητήρια ********στ...

Παπακώστας: Πώς δικαιολογείται αύξηση 76% στον φωτισμό της Πρωτομαγιάς από τη μια χρονιά στην άλλη;
Xρήστης: "Τζογαδόρος"
Κρίμα, γιατί ενώ ψηφίσθηκε ομόφωνα η απόφαση για έγκριση των εξόδων, τώρα παριστάνει τον "υπερασπιστή" του Δημόσιου συμφέροντος και δίκαια π...

Παπακώστας: Πώς δικαιολογείται αύξηση 76% στον φωτισμό της Πρωτομαγιάς από τη μια χρονιά στην άλλη;
Xρήστης: @Κώστας (10/12/2018 13:35)
Ετσι ακριβώς. Καθόμαστε και απολαμβάνουμε το ξεκατίνιασμα. Και όταν αναλάβει το έργο της για ορισμένα θέματα και η δικαιοσύνη τότε θα πέσει ...

Παπακώστας: Πώς δικαιολογείται αύξηση 76% στον φωτισμό της Πρωτομαγιάς από τη μια χρονιά στην άλλη;
Xρήστης: Κώστας
Και τώρα το μόνο που σας έμεινε αφού η ΑΕΚΑΡΑ χτίζει τη γηπεδάρα της είναι να ξεκατινιαστείτε δημόσια... με όλους εμάς να γελάμε με την κατά...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: Πρώην πρόεδρος Δ.Σ. συλλόγου Γονέων και Κηδεμονονων
@17.00 Ο κοινωνικός αυτοματισμός καλά κρατεί! Οι εκπαιδευτικοί έχουν συνδικαλιστικά δικαιώματα και ψηφίζουν αυτούς που θα εκπροσωπούν την εκ...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: ανώνυμος
@ Πρώην πρόεδρος Δ.Σ. συλλόγου Γονέων και Κηδεμονονων (05/12/2018 21:42) Δηλαδή όταν οι εκπαιδευτικοί κλείνουν το σχολείο για να πάνε να ψηφ...

Σκέψεις του Μανώλη Διαγουμά για μια βιώσιμη πόλη
Xρήστης: Καλογιαννη Μπικου
Καθόλου...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: Πρώην πρόεδρος Δ.Σ. συλλόγου Γονέων και Κηδεμονονων
@14.40 Καλησπέρα! Θα ήθελα μια διευκρίνιση καταρχήν! Τι ακριβώς εννοείτε όταν λέτε γεγονότα "κάτω από το τραπέζι" που προσπαθούν κάποιοι να ...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: Ανωνυμος
@Dimokratis Enas einai o fasismos Kai einai katamayros! ...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: Anonymous
Αυτοί είναι δημοκράτες που σπάνε τα σούπερ μάρκετ, καίνε αυτοκίνητα, ληστεύουν και σπάνε τράπεζες κτλ. Σε παρακαλώ πολύ πως εκφράζεσαι έτσ...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: @Τζογαδόρος΄΄ (05/12/2018 09:22)
Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και οι αριστεροφασίστες και όσοι θελουν να λέγονται δημοκράτες πρέπει να τσακίσουν και αυτούς. ...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: ΄΄Τζογαδόρος΄΄
Ξεκάθαρα πράγματα, εάν θέλουμε ΟΛΟΙ να ΄΄πατήσουμε΄΄ το φίδι του φασισμού που βρήκε ευκαιρία να απλώσει το δηλητήριο του στα μυαλά των παιδι...

Η Ένωση Γονέων για τις καταλήψεις σχολείων
Xρήστης: ΑΝΩΝΥΜΟΣ
https://www.agriniopress.gr/syllipseis-mathiton-2o-gymnasio-farsa-katalipseon/...

«Επανεκκίνηση»: Τα Ανοικτά Σχολεία καταπολεμούν τον φασισμό!
Xρήστης: Dimokratis
Μιλάμε για κόκκινο η μαύρο φασισμό;...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©