Σάββατο πρωί με Λιστ (video)

Δημοσιεύτηκε στις 05/12/2015 στην κατηγορία Μουσική  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Με τις Ουγγρικές Ραψωδίες του Φραντς Λιστ σας προτείνουμε να αρχίσετε αυτό το σαββατοκύριακο, το πρώτο του Δεκεμβρίου, που ακόμα, όμως, δεν έχει φέρει τον χειμώνα. 

 

 
 

Ο Φραντς Λιστ ήταν εκείνος που επινόησε τον πιανίστα ως σταρ: τον βιρτουόζο που καταλαμβάνει το κέντρο της σκηνής για ένα ολόκληρο βράδυ μπροστά σ' ένα αφοσιωμένο, λατρευτικό κοινό. Και μόνη η παρουσία του έκανε τις γυναίκες να εκστασιάζονται. Κρατούσαν τις γόπες από τα πούρα του και τις έκρυβαν στο ντεκολτέ τους.

 

Πριν από τον Λιστ, οι πιανίστες έπαιζαν συνήθως ένα μόνο κομμάτι σε μεικτά προγράμματα συναυλιών. Ο Ούγγρος συνθέτης, όμως, δεν επινόησε απλώς το ρεσιτάλ πιάνου. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες-πιανίστες όλων των εποχών και άσκησε την πιο σημαντική επιρροή στην εξέλιξη του οργάνου και στο ταξίδι του προς τη σύγχρονη μορφή του. Φέτος θα γιορταστεί η 200ή επέτειος της γέννησής του: φαίνεται σαν ψέμα, αν λάβουμε υπόψη ότι η επιρροή του κατά τον 20ό αιώνα υπήρξε το ίδιο μεγάλη όσο τον 19ο.

 

Τείνουμε να ξεχνάμε ότι, τα παλιότερα χρόνια, οι συνθέτες σε γενικές γραμμές είτε έπαιζαν τα δικά τους κομμάτια είτε αυτά δεν εκτελούνταν ποτέ. Ο Λιστ όμως συνήθιζε να προγραμματίζει μουσική άλλων συνθετών στα κοντσέρτα του. Ηταν αυτός που επινόησε επίσης την ιδέα της masterclass: τον δάσκαλο του πιάνου σαν γκουρού που προσείλκυε σπουδαστές απ' όλο τον κόσμο.

 

Ο Λιστ λάνσαρε επίσης την ιδέα του διευθυντή ορχήστρας ως περφόρμερ, ως πρωταγωνιστή στις συναυλίες, ενώ καθιέρωσε επίσης τη συνήθεια να παίζουν οι μουσικοί από μνήμης. Πριν από τον Λιστ, το να βάζεις κατά μέρος την παρτιτούρα ήταν σαν να έδειχνες έλλειψη σοβαρότητας. Μετά τον Λιστ, έγινε συνηθισμένο. Είναι πολύ δύσκολο, πράγματι, να εκτιμηθεί σ' όλο της το μέγεθος η επιρροή που άσκησε επί έναν αιώνα στη ζωή των συναυλιών.

 

Αν όμως ο Λιστ ως πιανίστας, δάσκαλος και μαέστρος υπάρχει τώρα μόνο σαν ανάμνηση, αφήγηση και επιρροή, ο Λιστ ως συνθέτης θα βρίσκεται μαζί μας για πάντα. Η άποψη ότι η μουσική του ήταν επιπόλαιη εγκαταλείφθηκε καθώς προχωρούσε ο 20ός αιώνας. Ο Βάγκνερ έμαθε περισσότερα από τους πρώιμους πειραματισμούς του Λιστ με τις χρωματικές αρμονίες απ' όσο ήθελε να παραδεχθεί, και ο Ούγγρος μουσικός συγκρότησε το λεξιλόγιο ενός αδρού ρυθμικού πρωτογονισμού που ο Μπάρτοκ, ο συμπατριώτης του, θα αξιοποιούσε τόσο καρποφόρα. Μερικά από τα όψιμα έργα για πιάνο του Λιστ, όπως η «Μακάβρια Τσάρντας», δημιουργούν υφές και χρώματα που ο Μπάρτοκ χρησιμοποίησε αναλλοίωτα και που άνοιξαν τον δρόμο για έναν ολόκληρο αιώνα μουσικής πιάνου.

 

Επισκέφθηκα το Μουσείο Λιστ όταν πήγα στη Βουδαπέστη πέρυσι. Παρότι ο Λιστ ποτέ δεν έμεινε κανονικά στην πόλη, νοίκιαζε ένα σπίτι τριών δωματίων, για να δέχεται εκεί τους μαθητές του. Αυτός ο χώρος, που μοιάζει πιο πολύ με κελί μοναχού παρά με ενδιαίτημα πρίγκιπα, στεγάζει σήμερα το μουσείο. Δεν μου επιτράπηκε να δοκιμάσω κανένα από τα πιάνα (δύο Chickering και ένα Bosenforfer), αλλά αν μπορούσα, τι θα έπαιζα; Ισως τα δύο πρώτα μέτρα από το «Τριστάνος και Ιζόλδη», όχι τόσο επειδή το όνομα του ιππότη ήταν η τελευταία λέξη που είπε ο Λιστ, όσο γιατί ο Βάγκνερ ήταν γιος του Ούγγρου, τόσο από μουσική άποψη όσο και εξ αγχιστείας, αφού είχε παντρευτεί την κόρη του Λιστ, την Κόζιμα.

 

Αν όμως ο Λιστ επηρέασε τόσο το μουσικό τοπίο του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, από πού προερχόταν ο ίδιος; Υπάρχουν δύο πηγές για το πρώιμο μουσικό στυλ του: οι μετα-κλασικοί, προ-ρομαντικοί, γοργοδάχτυλοι πιανίστες-συνθέτες της γενιάς του Καρλ Τσέρνι, του δασκάλου του· και ο Παγκανίνι, με τη δαιμονική βιρτουοζιτέ και τη μυστηριώδη προσωπικότητά του. Ο Λιστ πάντρεψε τη δεξιοτεχνία του πρώτου με τη φαντασμαγορική επιδεικτικότητα του δεύτερου για να δημιουργήσει ένα νέο στυλ. Η ιδιοφυΐα του Λιστ έγκειται στον τρόπο που συνδύασε αυτές τις παραδόσεις προχωρώντας παραπέρα, σε συνθέσεις που, ενώ απαλύνουν τις υπερβολές, προσφέρουν γενναιόδωρες ευκαιρίες για να επιδείξει ο πιανίστας την τεχνική του.

 

Ούτε άγιος, αλλά ούτε και απατεώνας

 

Το ερώτημα όμως παραμένει: με όλα αυτά τα επιτεύγματα, γιατί ο Λιστ έμεινε υποτιμημένος για τόσο καιρό; Και γιατί η 200ή επέτειος της γέννησής του δεν αναμένεται να γιορταστεί με τόση λαμπρότητα όσο εκείνη του Σοπέν το 2010;

 

Ο Σοπέν ήταν αυστηρός και απαιτητικός στη δουλειά του: παρουσίασε στον κόσμο ένα επίλεκτο σύνολο θησαυρών, ενώ ο Λιστ έδωσε ένα τεράστιο μωσαϊκό έργων, από αριστουργήματα μορφικής τελειότητας, όπως η Σονάτα σε Σι ελάσσονα, μέχρι κομμάτια τελείως βαρετά και κοινότοπα.

 

Υπάρχει αρκετό «ψωμί» στο έργο του Λιστ που να του εξασφαλίζει τη θέση του ανάμεσα στους μεγάλους συνθέτες, αλλά και αρκετή σαβούρα. Επειδή ο Λιστ πέρασε τη ζωή του επί σκηνής, είναι εύκολο να τον δούμε απλώς σαν ένα ηθοποιό: κάποιον που του έλειπε η ειλικρίνεια και η ακεραιότητα, που έκανε πράγματα μόνο για επίδειξη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ζωή του ήταν επιδεικτική στο δημόσιο πεδίο - αλλά και με πολλές συγκρούσεις στο ιδιωτικό. Η σχέση του με τη Μαρί ντ' Αγκού, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, έγινε πηγή άγριου κουτσομπολιού στα παρισινά σαλόνια προκαλώντας του πολύ άγχος.

 

Πιστεύω όμως ότι, στην πραγματικότητα, η ειλικρίνεια και η ακεραιότητά του ήταν αυτές που τον ώθησαν να μην κρύψει τις εσωτερικές του θύελλες, να ζήσει και να εργαστεί σε δημόσια θέα με όλες τις συνέπειες. Ελάχιστα τον ένοιαζε τι σκεφτόταν ο κόσμος, όσον αφορά τη μουσική ή την ηθική του. Οταν, τριαντάρης, εγκατέλειψε τον δρόμο του περιοδεύοντος βιρτουόζου για να αφοσιωθεί στη σύνθεση και τη διδασκαλία, αρνούμενος να πληρώνεται και ταξιδεύοντας συνήθως σε βαγόνια τρίτης θέσης, ήταν μια συνειδητή απόφαση να εμβαθύνει στη ζωή του και να εξερευνήσει τις πιο θεμελιακές επιθυμίες του.

 

Θα ήταν λάθος να δούμε τον Λιστ σαν άγιο ή σαν απατεώνα. Πάντως, εκείνοι που περνούν αρκετό χρόνο μαζί του στο πιάνο, συνήθως τον θεωρούν φίλο.

* Ο Στίβεν Χόου που έγραψε το παραπάνω κείμενο, είναι σολίστας του πιάνου

 

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Διαχειριστική για το Άλσος: Τα 3 ολέθρια λάθη του Γιάννη Βούρου

Ούτε ο Γρετζελιάς συμμετέχει στη διαπαραταξιακή

Σύμβουλοι: Πρέπει να ενημερωθούν φορείς & πολίτες- Βούρος: Τι «διαβουλεύσεις» μου λέτε τώρα...

Βαριά μομφή Σερετάκη στη διοίκηση Βούρου για το Άλσος: «Μας φέρατε έργο κατά παραγγελία»

Βασιλόπουλος για διαχειριστική: Απαραίτητη η ενημέρωση των πολιτών

Βούρος και δημοτικό κατεστημένο κρατούν στο σκοτάδι τους πολίτες για τη διαχειριστική του Άλσους

Όλα καλά κι όλα ωραία...

Αν είσαι δήμαρχος στο «Ζεφύρι», γράφεις τους νόμους εκεί που ξέρεις...

Δύναμη Πολιτών: Ντροπή! Ο Βούρος δίνει συνέντευξη στον υπάλληλό του...

Αυτή είναι η άποψη του Γιάννη Βούρου για την «ενημέρωση» των πολιτών

«Αχτύπητο δίδυμο» Μαναράκη- Τριανταφυλλόπουλου στην Κεντρική Επιτροπή Παλαιών Προσκόπων

Η οικογένεια Παπαδουκάκη ευχαριστεί...

Κορονοϊός και στο 2ο Γυμνάσιο Νέας Φιλαδέλφειας

Θετικό δείγμα κορονοϊού και στο 3ο δημοτικό Νέας Φιλαδέλφειας

Σφοδρή επίθεση Τομπούλογλου στη διοίκηση για τη θλιβερή πρωτιά σε κρούσματα covid19

Δημοφιλέστερα άρθρα

«Πρωταθλήτρια» στον κορονοϊό η πόλη μας- Ο δήμος «τον ύπνο του δικαίου...»

«Αχτύπητο δίδυμο» Μαναράκη- Τριανταφυλλόπουλου στην Κεντρική Επιτροπή Παλαιών Προσκόπων

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας

Αν είσαι δήμαρχος στο «Ζεφύρι», γράφεις τους νόμους εκεί που ξέρεις...

Στάση ντροπής της διοίκησης Βούρου- Αρνείται να συζητήσει το αίτημα του Φιλοζωϊκού

Κορονοϊός και στο 2ο Γυμνάσιο Νέας Φιλαδέλφειας

Αυτή είναι η άποψη του Γιάννη Βούρου για την «ενημέρωση» των πολιτών

Θετικό δείγμα κορονοϊού και στο 3ο δημοτικό Νέας Φιλαδέλφειας

Νεκρός άνδρας βρέθηκε έξω από το νεκροταφείο του Κόκκινου Μύλου

Σφοδρή επίθεση Τομπούλογλου στη διοίκηση για τη θλιβερή πρωτιά σε κρούσματα covid19

Όλα καλά κι όλα ωραία...

Δύναμη Πολιτών: Ντροπή! Ο Βούρος δίνει συνέντευξη στον υπάλληλό του...

Η πόλη απαιτεί απαντήσεις κύριε Βούρο...

Κρούσμα κορονοϊού σε εκπαιδευτικό του 8ου δημοτικού- Ποιο τμήμα κλείνει

Βούρος και δημοτικό κατεστημένο κρατούν στο σκοτάδι τους πολίτες για τη διαχειριστική του Άλσους

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Σύμβουλοι: Πρέπει να ενημερωθούν φορείς & πολίτες- Βούρος: Τι «διαβουλεύσεις» μου λέτε τώρα...
Xρήστης: ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΤΗΣ
Άντε λοιπόν κάντε την ενημέρωση ,αφού όλοι ''κόπτεστε'' για εμάς .Όσον αφορά τον ''αντιρρησία της ενημέρωσης ''να τον καλέσετε και αυτόν να ...

Βασιλόπουλος για διαχειριστική: Απαραίτητη η ενημέρωση των πολιτών
Xρήστης: ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΤΗΣ
Ωραία ! Άντε λοιπόν μαζέψτε τον κόσμο .Τί κάθεστε και μονολογείτε ! Μήπως πάλι μιλάμε για φρού φρού και αρώματα ? Ωραία η ατάκα σας .Περιμέν...

Διαχειριστική για το Άλσος: Τα 3 ολέθρια λάθη του Γιάννη Βούρου
Xρήστης: ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΤΗΣ
Μήπως πρέπει κάποιος να μαζέψει τον κόσμο κάπου ,πχ Πνευματικό Κέντρο ΄'και να μας τα πείτε όλα αυτά με το Νι και με το Σίγμα ? Έτσι για να ...

Βούρος και δημοτικό κατεστημένο κρατούν στο σκοτάδι τους πολίτες για τη διαχειριστική του Άλσους
Xρήστης: ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΤΗΣ
Όχι κύριοι δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα .Για τους εν ενεργεία δημοτικούς άρχοντες κανένα σχόλιο .Ο ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗς ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΩΡΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ ?...

Ούτε ο Γρετζελιάς συμμετέχει στη διαπαραταξιακή
Xρήστης: ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΤΗΣ
Αφού δεν είναι ΝΟΜΙΜΗ όπως γράφτηκε και δηλώθηκε ,γιατί οι υπόλοιποι συμμετέχουν? Δηλαδή ο Νόμος (ποιός είναι ?) είναι μέν "παράνομος"' αλλά...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Ανώνυμος
@ 19/02/2021 14:39 Πράγματι! Της συμφοράς! Όπως και τα αφηγήματα του Γεωργαλά που μηρυκάζεις....

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
Πρώτον ζητώ συγνώμη για την καθυστέρηση του διαλόγου- εγώ ευθύνομαι που άργησα να ανεβάσω σχόλια, αλλά αυτόν τον καιρό... τέλος πάντων αφήστ...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ
Καλά σου γράφει ο Ανώνυμος (17/02/2021 23:18) κυρ-Διαμαντή. Υπερασπίζεσαι όσους είναι εναντίον της ΕΣΣΔ παραβλέποντας ότι ολόκληροι λαοί τη...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: "ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ"
Διαβάζοντας γενικότερα την επικαιρότητα, λέτε αυτοί που έκαναν ό,τι έκαναν, να έριξαν τις μολότωφ για το θέμα που έχει προκύψει με τον Λιγνά...

Όλα καλά κι όλα ωραία...
Xρήστης: Στο σύμπαν του καρακαηδόνα όλα ονειρεμένα σαν παραμύθι
Πήρε κάπου το μάτι μου, σε ένα ημιθανές τοπικό σάϊτ, από αυτά που τους ρίχνεις κάνα κλικ από λύπηση μπας και δουν κάναν αναγνώστη, τον τίτλο...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Εκτός Γραμμής
(συνέχεια) Η διαφορά είναι και αντιληπτή και τεράστια. Αρκεί να μεταφέρει την φράση στις συνθήκες του εμφυλίου και να επιχειρήσει να δει τι ...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Εκτός Γραμμής
@ Διαμαντής Σεϊτανίδης (17/02/2021 20:58) Διαφωνούμε αγαπητέ και μάλιστα αρκετά (αν και προτιμώ το έχουμε διαφορετικές απόψεις και οπτική)....

Όλα καλά κι όλα ωραία...
Xρήστης: Τελετάρχης
Ο Κουτσάκης, ο Βούρος και οι έμμισθοι αυλοκόλακες μπορεί να λένε και να γράφουν ό, τι τους έρθει στο μυαλό για να καλύψουν την ανεπάρκεια κα...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Ανωνυμος
Και τι είναι τα συστήματα κυρ Διαμαντή μου για να βρεθεί καινούριο το οποίο θα σταματήσει να εκμεταλλεύονται οι λίγοι τους πολλούς; Στην ερώ...

Οι φασίστες ξαναχτύπησαν τα γραφεία της τοπικής Νέας Δημοκρατίας
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@23.18 Καλωσορίζω τον επόμενο. Αγαπητέ μου κάτι έχει μπερδέψει. Το ότι γνωρίζω την εξόντωση του Τρότσκι, δεν με κάνει τροτσκιστή, χαλάρωσε....

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©