Σάββατο πρωί με Λιστ (video)

Δημοσιεύτηκε στις 05/12/2015 στην κατηγορία Μουσική  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Με τις Ουγγρικές Ραψωδίες του Φραντς Λιστ σας προτείνουμε να αρχίσετε αυτό το σαββατοκύριακο, το πρώτο του Δεκεμβρίου, που ακόμα, όμως, δεν έχει φέρει τον χειμώνα. 

 

 
 

Ο Φραντς Λιστ ήταν εκείνος που επινόησε τον πιανίστα ως σταρ: τον βιρτουόζο που καταλαμβάνει το κέντρο της σκηνής για ένα ολόκληρο βράδυ μπροστά σ' ένα αφοσιωμένο, λατρευτικό κοινό. Και μόνη η παρουσία του έκανε τις γυναίκες να εκστασιάζονται. Κρατούσαν τις γόπες από τα πούρα του και τις έκρυβαν στο ντεκολτέ τους.

 

Πριν από τον Λιστ, οι πιανίστες έπαιζαν συνήθως ένα μόνο κομμάτι σε μεικτά προγράμματα συναυλιών. Ο Ούγγρος συνθέτης, όμως, δεν επινόησε απλώς το ρεσιτάλ πιάνου. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες-πιανίστες όλων των εποχών και άσκησε την πιο σημαντική επιρροή στην εξέλιξη του οργάνου και στο ταξίδι του προς τη σύγχρονη μορφή του. Φέτος θα γιορταστεί η 200ή επέτειος της γέννησής του: φαίνεται σαν ψέμα, αν λάβουμε υπόψη ότι η επιρροή του κατά τον 20ό αιώνα υπήρξε το ίδιο μεγάλη όσο τον 19ο.

 

Τείνουμε να ξεχνάμε ότι, τα παλιότερα χρόνια, οι συνθέτες σε γενικές γραμμές είτε έπαιζαν τα δικά τους κομμάτια είτε αυτά δεν εκτελούνταν ποτέ. Ο Λιστ όμως συνήθιζε να προγραμματίζει μουσική άλλων συνθετών στα κοντσέρτα του. Ηταν αυτός που επινόησε επίσης την ιδέα της masterclass: τον δάσκαλο του πιάνου σαν γκουρού που προσείλκυε σπουδαστές απ' όλο τον κόσμο.

 

Ο Λιστ λάνσαρε επίσης την ιδέα του διευθυντή ορχήστρας ως περφόρμερ, ως πρωταγωνιστή στις συναυλίες, ενώ καθιέρωσε επίσης τη συνήθεια να παίζουν οι μουσικοί από μνήμης. Πριν από τον Λιστ, το να βάζεις κατά μέρος την παρτιτούρα ήταν σαν να έδειχνες έλλειψη σοβαρότητας. Μετά τον Λιστ, έγινε συνηθισμένο. Είναι πολύ δύσκολο, πράγματι, να εκτιμηθεί σ' όλο της το μέγεθος η επιρροή που άσκησε επί έναν αιώνα στη ζωή των συναυλιών.

 

Αν όμως ο Λιστ ως πιανίστας, δάσκαλος και μαέστρος υπάρχει τώρα μόνο σαν ανάμνηση, αφήγηση και επιρροή, ο Λιστ ως συνθέτης θα βρίσκεται μαζί μας για πάντα. Η άποψη ότι η μουσική του ήταν επιπόλαιη εγκαταλείφθηκε καθώς προχωρούσε ο 20ός αιώνας. Ο Βάγκνερ έμαθε περισσότερα από τους πρώιμους πειραματισμούς του Λιστ με τις χρωματικές αρμονίες απ' όσο ήθελε να παραδεχθεί, και ο Ούγγρος μουσικός συγκρότησε το λεξιλόγιο ενός αδρού ρυθμικού πρωτογονισμού που ο Μπάρτοκ, ο συμπατριώτης του, θα αξιοποιούσε τόσο καρποφόρα. Μερικά από τα όψιμα έργα για πιάνο του Λιστ, όπως η «Μακάβρια Τσάρντας», δημιουργούν υφές και χρώματα που ο Μπάρτοκ χρησιμοποίησε αναλλοίωτα και που άνοιξαν τον δρόμο για έναν ολόκληρο αιώνα μουσικής πιάνου.

 

Επισκέφθηκα το Μουσείο Λιστ όταν πήγα στη Βουδαπέστη πέρυσι. Παρότι ο Λιστ ποτέ δεν έμεινε κανονικά στην πόλη, νοίκιαζε ένα σπίτι τριών δωματίων, για να δέχεται εκεί τους μαθητές του. Αυτός ο χώρος, που μοιάζει πιο πολύ με κελί μοναχού παρά με ενδιαίτημα πρίγκιπα, στεγάζει σήμερα το μουσείο. Δεν μου επιτράπηκε να δοκιμάσω κανένα από τα πιάνα (δύο Chickering και ένα Bosenforfer), αλλά αν μπορούσα, τι θα έπαιζα; Ισως τα δύο πρώτα μέτρα από το «Τριστάνος και Ιζόλδη», όχι τόσο επειδή το όνομα του ιππότη ήταν η τελευταία λέξη που είπε ο Λιστ, όσο γιατί ο Βάγκνερ ήταν γιος του Ούγγρου, τόσο από μουσική άποψη όσο και εξ αγχιστείας, αφού είχε παντρευτεί την κόρη του Λιστ, την Κόζιμα.

 

Αν όμως ο Λιστ επηρέασε τόσο το μουσικό τοπίο του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, από πού προερχόταν ο ίδιος; Υπάρχουν δύο πηγές για το πρώιμο μουσικό στυλ του: οι μετα-κλασικοί, προ-ρομαντικοί, γοργοδάχτυλοι πιανίστες-συνθέτες της γενιάς του Καρλ Τσέρνι, του δασκάλου του· και ο Παγκανίνι, με τη δαιμονική βιρτουοζιτέ και τη μυστηριώδη προσωπικότητά του. Ο Λιστ πάντρεψε τη δεξιοτεχνία του πρώτου με τη φαντασμαγορική επιδεικτικότητα του δεύτερου για να δημιουργήσει ένα νέο στυλ. Η ιδιοφυΐα του Λιστ έγκειται στον τρόπο που συνδύασε αυτές τις παραδόσεις προχωρώντας παραπέρα, σε συνθέσεις που, ενώ απαλύνουν τις υπερβολές, προσφέρουν γενναιόδωρες ευκαιρίες για να επιδείξει ο πιανίστας την τεχνική του.

 

Ούτε άγιος, αλλά ούτε και απατεώνας

 

Το ερώτημα όμως παραμένει: με όλα αυτά τα επιτεύγματα, γιατί ο Λιστ έμεινε υποτιμημένος για τόσο καιρό; Και γιατί η 200ή επέτειος της γέννησής του δεν αναμένεται να γιορταστεί με τόση λαμπρότητα όσο εκείνη του Σοπέν το 2010;

 

Ο Σοπέν ήταν αυστηρός και απαιτητικός στη δουλειά του: παρουσίασε στον κόσμο ένα επίλεκτο σύνολο θησαυρών, ενώ ο Λιστ έδωσε ένα τεράστιο μωσαϊκό έργων, από αριστουργήματα μορφικής τελειότητας, όπως η Σονάτα σε Σι ελάσσονα, μέχρι κομμάτια τελείως βαρετά και κοινότοπα.

 

Υπάρχει αρκετό «ψωμί» στο έργο του Λιστ που να του εξασφαλίζει τη θέση του ανάμεσα στους μεγάλους συνθέτες, αλλά και αρκετή σαβούρα. Επειδή ο Λιστ πέρασε τη ζωή του επί σκηνής, είναι εύκολο να τον δούμε απλώς σαν ένα ηθοποιό: κάποιον που του έλειπε η ειλικρίνεια και η ακεραιότητα, που έκανε πράγματα μόνο για επίδειξη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ζωή του ήταν επιδεικτική στο δημόσιο πεδίο - αλλά και με πολλές συγκρούσεις στο ιδιωτικό. Η σχέση του με τη Μαρί ντ' Αγκού, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, έγινε πηγή άγριου κουτσομπολιού στα παρισινά σαλόνια προκαλώντας του πολύ άγχος.

 

Πιστεύω όμως ότι, στην πραγματικότητα, η ειλικρίνεια και η ακεραιότητά του ήταν αυτές που τον ώθησαν να μην κρύψει τις εσωτερικές του θύελλες, να ζήσει και να εργαστεί σε δημόσια θέα με όλες τις συνέπειες. Ελάχιστα τον ένοιαζε τι σκεφτόταν ο κόσμος, όσον αφορά τη μουσική ή την ηθική του. Οταν, τριαντάρης, εγκατέλειψε τον δρόμο του περιοδεύοντος βιρτουόζου για να αφοσιωθεί στη σύνθεση και τη διδασκαλία, αρνούμενος να πληρώνεται και ταξιδεύοντας συνήθως σε βαγόνια τρίτης θέσης, ήταν μια συνειδητή απόφαση να εμβαθύνει στη ζωή του και να εξερευνήσει τις πιο θεμελιακές επιθυμίες του.

 

Θα ήταν λάθος να δούμε τον Λιστ σαν άγιο ή σαν απατεώνα. Πάντως, εκείνοι που περνούν αρκετό χρόνο μαζί του στο πιάνο, συνήθως τον θεωρούν φίλο.

* Ο Στίβεν Χόου που έγραψε το παραπάνω κείμενο, είναι σολίστας του πιάνου

 

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Τι απαντά ο Μιχάλης Παπάζογλου στο Σωματείο Εργαζομένων του δήμου

Σήμερα ξεκινά το 7ο Θερινό Νεανικό Τουρνουά Σκάκι του ΣΟΝΦ

Τι έγραψε ο «Πολίτης» για την αγωγή του Βασιλόπουλου εναντίον της «Αλήθειας»

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος

Καταγγελία του Συλλόγου Εργαζομένων του δήμου για νέο συνεργάτη του δημάρχου

Τι έγραψε η «Φιλαηδόνα» για την επιχείρηση τρομοκράτησης της «Αλήθειας» από τον Άρη Βασιλόπουλο

Τι έχει ο δήμος Σαρωνικού (Καλύβια) που δεν έχει ο δήμος Ν. Φιλαδέλφειας- Ν. Χαλκηδόνας;

Το e-filadelfeia.gr για την τρομο-επιχείρηση του δημάρχου εναντίον της «Αλήθειας»

Τραγούδια της Ρωμιοσύνης από το συγκρότημα «Παναγία Βουρλιώτισσα»

Έτοιμο και το Camp της Dance Pulse

Κλειστός ο ΧΥΤΑ της Φυλής- Ξύπνησε καθυστερημένα η δημοτική μας Αρχή

Το fx-news για την επιχείρηση φίμωσης της «Αλήθειας»

Τι προσπαθείτε να πετύχετε, κύριοι της δημοτικής Αρχής;

Μπασκετάκι και τον Ιούνιο στον Ιωνικό

Παρουσία των ΜΑΤ μπήκαν τα απορριμματοφόρα του δήμου στο χώρο της κατάληψης

Δημοφιλέστερα άρθρα

Διαδικασία αυτοφώρου για τον αντιδήμαρχο- συλλήψεις και ένταση στο άλσος

Όρθια «Η Αλήθεια» μέχρι τη νίκη της Δημοκρατίας

Αυτός είναι ο πραγματικός λόγος που ο Βασιλόπουλος δημιούργησε το νέο αδιέξοδο

Παρουσία των ΜΑΤ μπήκαν τα απορριμματοφόρα του δήμου στο χώρο της κατάληψης

Η Φιλαδέλφεια και η Χαλκηδόνα, δεν είναι Γένοβα

Ο Βασιλόπουλος κάνει σόου με μια κεραία κινητής, ενώ στην πόλη υπάρχουν 33 θέσεις για κεραίες!

Η καθαριότητα της πόλης, όμηρος στην τυφλή σύγκρουση του Βασιλόπουλου με την ΑΕΚ

Έκτακτο δημοτικό συμβούλιο σήμερα για το Άλσος- Ψυχραιμία, ή λάδι στη φωτιά από το δήμαρχο;

Summer Camp κι από τη ΦΕΑ με τη βαριά υπογραφή του Νίκου Οικονόμου

Νέες, ενδιαφέρουσες πτυχές στη σύγκρουση που προκάλεσε ο δήμος με την ΑΕΚ

«Αδειάζει» το δήμαρχο ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ:«Να συνεργαστεί με την ΑΕΚ-η αντιπαλότητα δεν οδηγεί πουθενά»

ΕΚΤΑΚΤΟ: Εκδόθηκε η διαταγή κατεδάφισης των αυθαιρέτων στο Άλσος, στις 5 Ιουλίου

Πρώτα πρέπει να τελειώσει άμεσα η ταλαιπωρία των συλληφθέντων υπαλλήλων. Μετά, έχουμε να πούμε πολλά

Τι προσπαθείτε να πετύχετε, κύριοι της δημοτικής Αρχής;

Μόνο εντυπώσεις και ουσία μηδέν ο δήμος και για την κεραία κινητής τηλεφωνίας στην Αγία Μαρίνα

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Ανώνυμος
@Ανωνυμος. Ποιός μιλάει για αριστερά και δεξιά ;;;;;; Διαβάστε ποιο προσεκτικά !!!!!...

Τι απαντά ο Μιχάλης Παπάζογλου στο Σωματείο Εργαζομένων του δήμου
Xρήστης: Πολιτεία
Ωωωω, οποία έκπληξη !!!! Πάλι " με χρόνια με καιρούς" θα περιμένουμε το καινούργιο "ξεκατινιασμα" !!!! Καλορίζικος Μιχαλάκη !!!!!!...

Απορρίμματα: Ο Άρης Βασιλόπουλος, αντί να είναι η λύση του προβλήματος, είναι το ίδιο το πρόβλημα
Xρήστης: Κώστας
@Ανωνυμος (15/06/2018 20:19) Καθυστερημένε γαύρε συνεχίζεις τα ίδια;;; Πότε θα καταλάβεις επιτέλους οτι είσαι το μοναδικό παράσιτο στο site...

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Διαμαντής Σεϊτανίδης
@19.17 Πρώτον, νομίζω ότι δεν έχετε καταλάβει σωστά. Η Αλήθεια" δεν έιναι εναντίον των παρεμβάσεων στον Ποδονίφτη, ούτε εναντίον της πρωτοβο...

Τι έγραψε ο «Πολίτης» για την αγωγή του Βασιλόπουλου εναντίον της «Αλήθειας»
Xρήστης: Φιλαδελφεύς (original)
"Λαλίστατος" ο "Πολίτης"!!!!!!!!!!!!!...

Τι έγραψε ο «Πολίτης» για την αγωγή του Βασιλόπουλου εναντίον της «Αλήθειας»
Xρήστης: Ανώνυμος
Ακριβώς τα ίδια έγραψαν και οι «Κρίσεις»....

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: tasos
Τελειώνουν οι μέρες σου Αρούλη......

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Ανώνυμος
@Ανώνυμος (15/06/2018 13:20) Δεν ξέρω αν συμβαίνει με όλους τους αριστερούς παντού, αλλά εσείς ειδικά οι "αριστεροί" της Φιλαδέλφειας το 'χε...

Τι έγραψε ο «Πολίτης» για την αγωγή του Βασιλόπουλου εναντίον της «Αλήθειας»
Xρήστης: φιλαδελφειωτης
Αν και ΔΕΝ συμφωνω με την αγωγη σε βαρος της αληθειας και του Διαμαντη, γιατι εχουμε δημοκρατια και οτι θελουμε λεμε, ομως συνεχιζουμε να ει...

Απορρίμματα: Ο Άρης Βασιλόπουλος, αντί να είναι η λύση του προβλήματος, είναι το ίδιο το πρόβλημα
Xρήστης: Ανωνυμος
@πολυονομαστε Κωστικα Δεν γυριζω τις "πιατσες" για να γνωριζω διοτι δεν ειμαι αγοραστης! Οποιος ειναι πελατης γνωριζει ολα τα μαγαζια! Μιλαμ...

Τι έγραψε ο «Πολίτης» για την αγωγή του Βασιλόπουλου εναντίον της «Αλήθειας»
Xρήστης: Διαμαντή
έγραψες!...

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Ανώνυμος
Μετά από πόσα χρόνια σκεφτήκατε τον Ποδονίφτη ;; Όταν πνίγονταν κόσμος που είσαστε; Όταν τον έκλειναν, πού είσαστε; Όταν έχτιζαν δίπλα του κ...

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Κώστας
Το να κόβεις δέντρο στο άλσος... Το να διατηρείς αυθαίρετα στο άλσος... Το να τσιμεντώνεις ένα ποτάμι... Το να μαζεύεις αδέσποτα στον πρώ...

Τεράστια ήττα της πόλης οι εξελίξεις στο Ποδονίφτη. Παθητικός θεατής ο Βασιλόπουλος
Xρήστης: Σιγά την είδηση!
Πες μία, έστω μία, νίκη της πόλης τα τελευταία τέσσερα χρόνια....

Απορρίμματα: Ο Άρης Βασιλόπουλος, αντί να είναι η λύση του προβλήματος, είναι το ίδιο το πρόβλημα
Xρήστης: Anonymous
@Ανωνυμος (14/06/2018 18:17) Γαυροσίχαμα και fan του Αρούλη στα 4 πάνω στη Δεκελείας σε έχουμε και θέλεις κι άλλο... ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©