Σάββατο πρωί με Λιστ (video)

Δημοσιεύτηκε στις 05/12/2015 στην κατηγορία Μουσική  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Με τις Ουγγρικές Ραψωδίες του Φραντς Λιστ σας προτείνουμε να αρχίσετε αυτό το σαββατοκύριακο, το πρώτο του Δεκεμβρίου, που ακόμα, όμως, δεν έχει φέρει τον χειμώνα. 

 

 
 

Ο Φραντς Λιστ ήταν εκείνος που επινόησε τον πιανίστα ως σταρ: τον βιρτουόζο που καταλαμβάνει το κέντρο της σκηνής για ένα ολόκληρο βράδυ μπροστά σ' ένα αφοσιωμένο, λατρευτικό κοινό. Και μόνη η παρουσία του έκανε τις γυναίκες να εκστασιάζονται. Κρατούσαν τις γόπες από τα πούρα του και τις έκρυβαν στο ντεκολτέ τους.

 

Πριν από τον Λιστ, οι πιανίστες έπαιζαν συνήθως ένα μόνο κομμάτι σε μεικτά προγράμματα συναυλιών. Ο Ούγγρος συνθέτης, όμως, δεν επινόησε απλώς το ρεσιτάλ πιάνου. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες-πιανίστες όλων των εποχών και άσκησε την πιο σημαντική επιρροή στην εξέλιξη του οργάνου και στο ταξίδι του προς τη σύγχρονη μορφή του. Φέτος θα γιορταστεί η 200ή επέτειος της γέννησής του: φαίνεται σαν ψέμα, αν λάβουμε υπόψη ότι η επιρροή του κατά τον 20ό αιώνα υπήρξε το ίδιο μεγάλη όσο τον 19ο.

 

Τείνουμε να ξεχνάμε ότι, τα παλιότερα χρόνια, οι συνθέτες σε γενικές γραμμές είτε έπαιζαν τα δικά τους κομμάτια είτε αυτά δεν εκτελούνταν ποτέ. Ο Λιστ όμως συνήθιζε να προγραμματίζει μουσική άλλων συνθετών στα κοντσέρτα του. Ηταν αυτός που επινόησε επίσης την ιδέα της masterclass: τον δάσκαλο του πιάνου σαν γκουρού που προσείλκυε σπουδαστές απ' όλο τον κόσμο.

 

Ο Λιστ λάνσαρε επίσης την ιδέα του διευθυντή ορχήστρας ως περφόρμερ, ως πρωταγωνιστή στις συναυλίες, ενώ καθιέρωσε επίσης τη συνήθεια να παίζουν οι μουσικοί από μνήμης. Πριν από τον Λιστ, το να βάζεις κατά μέρος την παρτιτούρα ήταν σαν να έδειχνες έλλειψη σοβαρότητας. Μετά τον Λιστ, έγινε συνηθισμένο. Είναι πολύ δύσκολο, πράγματι, να εκτιμηθεί σ' όλο της το μέγεθος η επιρροή που άσκησε επί έναν αιώνα στη ζωή των συναυλιών.

 

Αν όμως ο Λιστ ως πιανίστας, δάσκαλος και μαέστρος υπάρχει τώρα μόνο σαν ανάμνηση, αφήγηση και επιρροή, ο Λιστ ως συνθέτης θα βρίσκεται μαζί μας για πάντα. Η άποψη ότι η μουσική του ήταν επιπόλαιη εγκαταλείφθηκε καθώς προχωρούσε ο 20ός αιώνας. Ο Βάγκνερ έμαθε περισσότερα από τους πρώιμους πειραματισμούς του Λιστ με τις χρωματικές αρμονίες απ' όσο ήθελε να παραδεχθεί, και ο Ούγγρος μουσικός συγκρότησε το λεξιλόγιο ενός αδρού ρυθμικού πρωτογονισμού που ο Μπάρτοκ, ο συμπατριώτης του, θα αξιοποιούσε τόσο καρποφόρα. Μερικά από τα όψιμα έργα για πιάνο του Λιστ, όπως η «Μακάβρια Τσάρντας», δημιουργούν υφές και χρώματα που ο Μπάρτοκ χρησιμοποίησε αναλλοίωτα και που άνοιξαν τον δρόμο για έναν ολόκληρο αιώνα μουσικής πιάνου.

 

Επισκέφθηκα το Μουσείο Λιστ όταν πήγα στη Βουδαπέστη πέρυσι. Παρότι ο Λιστ ποτέ δεν έμεινε κανονικά στην πόλη, νοίκιαζε ένα σπίτι τριών δωματίων, για να δέχεται εκεί τους μαθητές του. Αυτός ο χώρος, που μοιάζει πιο πολύ με κελί μοναχού παρά με ενδιαίτημα πρίγκιπα, στεγάζει σήμερα το μουσείο. Δεν μου επιτράπηκε να δοκιμάσω κανένα από τα πιάνα (δύο Chickering και ένα Bosenforfer), αλλά αν μπορούσα, τι θα έπαιζα; Ισως τα δύο πρώτα μέτρα από το «Τριστάνος και Ιζόλδη», όχι τόσο επειδή το όνομα του ιππότη ήταν η τελευταία λέξη που είπε ο Λιστ, όσο γιατί ο Βάγκνερ ήταν γιος του Ούγγρου, τόσο από μουσική άποψη όσο και εξ αγχιστείας, αφού είχε παντρευτεί την κόρη του Λιστ, την Κόζιμα.

 

Αν όμως ο Λιστ επηρέασε τόσο το μουσικό τοπίο του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, από πού προερχόταν ο ίδιος; Υπάρχουν δύο πηγές για το πρώιμο μουσικό στυλ του: οι μετα-κλασικοί, προ-ρομαντικοί, γοργοδάχτυλοι πιανίστες-συνθέτες της γενιάς του Καρλ Τσέρνι, του δασκάλου του· και ο Παγκανίνι, με τη δαιμονική βιρτουοζιτέ και τη μυστηριώδη προσωπικότητά του. Ο Λιστ πάντρεψε τη δεξιοτεχνία του πρώτου με τη φαντασμαγορική επιδεικτικότητα του δεύτερου για να δημιουργήσει ένα νέο στυλ. Η ιδιοφυΐα του Λιστ έγκειται στον τρόπο που συνδύασε αυτές τις παραδόσεις προχωρώντας παραπέρα, σε συνθέσεις που, ενώ απαλύνουν τις υπερβολές, προσφέρουν γενναιόδωρες ευκαιρίες για να επιδείξει ο πιανίστας την τεχνική του.

 

Ούτε άγιος, αλλά ούτε και απατεώνας

 

Το ερώτημα όμως παραμένει: με όλα αυτά τα επιτεύγματα, γιατί ο Λιστ έμεινε υποτιμημένος για τόσο καιρό; Και γιατί η 200ή επέτειος της γέννησής του δεν αναμένεται να γιορταστεί με τόση λαμπρότητα όσο εκείνη του Σοπέν το 2010;

 

Ο Σοπέν ήταν αυστηρός και απαιτητικός στη δουλειά του: παρουσίασε στον κόσμο ένα επίλεκτο σύνολο θησαυρών, ενώ ο Λιστ έδωσε ένα τεράστιο μωσαϊκό έργων, από αριστουργήματα μορφικής τελειότητας, όπως η Σονάτα σε Σι ελάσσονα, μέχρι κομμάτια τελείως βαρετά και κοινότοπα.

 

Υπάρχει αρκετό «ψωμί» στο έργο του Λιστ που να του εξασφαλίζει τη θέση του ανάμεσα στους μεγάλους συνθέτες, αλλά και αρκετή σαβούρα. Επειδή ο Λιστ πέρασε τη ζωή του επί σκηνής, είναι εύκολο να τον δούμε απλώς σαν ένα ηθοποιό: κάποιον που του έλειπε η ειλικρίνεια και η ακεραιότητα, που έκανε πράγματα μόνο για επίδειξη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ζωή του ήταν επιδεικτική στο δημόσιο πεδίο - αλλά και με πολλές συγκρούσεις στο ιδιωτικό. Η σχέση του με τη Μαρί ντ' Αγκού, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, έγινε πηγή άγριου κουτσομπολιού στα παρισινά σαλόνια προκαλώντας του πολύ άγχος.

 

Πιστεύω όμως ότι, στην πραγματικότητα, η ειλικρίνεια και η ακεραιότητά του ήταν αυτές που τον ώθησαν να μην κρύψει τις εσωτερικές του θύελλες, να ζήσει και να εργαστεί σε δημόσια θέα με όλες τις συνέπειες. Ελάχιστα τον ένοιαζε τι σκεφτόταν ο κόσμος, όσον αφορά τη μουσική ή την ηθική του. Οταν, τριαντάρης, εγκατέλειψε τον δρόμο του περιοδεύοντος βιρτουόζου για να αφοσιωθεί στη σύνθεση και τη διδασκαλία, αρνούμενος να πληρώνεται και ταξιδεύοντας συνήθως σε βαγόνια τρίτης θέσης, ήταν μια συνειδητή απόφαση να εμβαθύνει στη ζωή του και να εξερευνήσει τις πιο θεμελιακές επιθυμίες του.

 

Θα ήταν λάθος να δούμε τον Λιστ σαν άγιο ή σαν απατεώνα. Πάντως, εκείνοι που περνούν αρκετό χρόνο μαζί του στο πιάνο, συνήθως τον θεωρούν φίλο.

* Ο Στίβεν Χόου που έγραψε το παραπάνω κείμενο, είναι σολίστας του πιάνου

 

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Να κι ένας δήμος που κερδίζει τη μάχη της τεχνολογίας! (Μακριά από δω...)

Έτοιμοι!

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!

No more Paradise, comrades...

«Όποιος κλαίει, είναι βλαξ»

Πολύτιμη η συμβολή των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας της πόλης μας

«Ποτάμια» οι δρόμοι της πόλης- Πολλές οι κλήσεις στην Πυροσβεστική- Αγωνία για τη Σκρα

Να διορθώσει αμέσως ο δήμος τα προβλήματα στο θέατρο του ΠΠΙΕΔ

Θλιβερή πολιτική εντυπώσεων πάνω στα καμμένα κάνει ο Άρης Βασιλόπουλος!

Τι πρέπει να κάνει η κεντρική εξουσία και τι η αυτοδιοίκηση για να μην ξαναδούμε τέτοια καταστροφή

Παρέμβαση του Σωματείου Εργαζομένων του δήμου για την τραγωδία στην Ανατολική Αττική

Σε ποια σημεία της Αθήνας συλλέγονται είδη πρώτης ανάγκης για τους πυρόπληκτους

Η Μητρόπολη συλλέγει είδη πρώτης ανάγκης «για τους πυροπαθείς αδελφούς μας της Αττικής»

Δημοφιλέστερα άρθρα

«Ποτάμια» οι δρόμοι της πόλης- Πολλές οι κλήσεις στην Πυροσβεστική- Αγωνία για τη Σκρα

Παρέμβαση του Σωματείου Εργαζομένων του δήμου για την τραγωδία στην Ανατολική Αττική

Θλιβερή πολιτική εντυπώσεων πάνω στα καμμένα κάνει ο Άρης Βασιλόπουλος!

Σε ποια σημεία της Αθήνας συλλέγονται είδη πρώτης ανάγκης για τους πυρόπληκτους

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...

Τι πρέπει να κάνει η κεντρική εξουσία και τι η αυτοδιοίκηση για να μην ξαναδούμε τέτοια καταστροφή

Να διορθώσει αμέσως ο δήμος τα προβλήματα στο θέατρο του ΠΠΙΕΔ

Πολύτιμη η συμβολή των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας της πόλης μας

No more Paradise, comrades...

Μια Χαλκηδονιώτισσα, αναρωτιέται...

«Όποιος κλαίει, είναι βλαξ»

Έκρηξη αλληλεγγύης: Η Ελλάδα στο πλευρό των πυροπλήκτων- Συλλυπητήρια από τον Απ. Κόντο

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά

Η Μητρόπολη συλλέγει είδη πρώτης ανάγκης «για τους πυροπαθείς αδελφούς μας της Αττικής»

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Έτοιμοι!
Xρήστης: Ανωνυμος
@10:54 εχει χαθεί ήδη υπερπολύτιμος χρόνος. Ακόμη κι αν σχηματιστεί η dream team της τοπικής πολιτικής σκηνής (που δεν υπάρχει) δύσκολα θα ...

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά
Xρήστης: Dopios
Πω πω ανατρίχιασα....

Έτοιμοι!
Xρήστης: Μη βιάζεστε......
...... και θα γίνει ολοφάνερο, στο επόμενο διάστημα, ποιος θα είναι ο Δημοτικός Συνδυασμός που θα αξίζει την ψήφο μας! Λίγη υπομονή!...

Ευρεία ειδησεογραφική κάλυψη στην πυρκαγιά ακατοίκητου σπιτιού στην Τρυπιά
Xρήστης: ΝΑ ΛΕΝΕ ΚΑΙ ΤΟ ΛΟΓΟ!!!!
ΝΑΙ ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΙΑ.. ΑΛΛΑ ΓΙΑΤΙ ΚΑΛΥΨΑΝ ΤΟΝ ΠΡΕΖΑΚΙΑ ΠΟΥ ΕΒΑΛΕ ΤΗ ΦΩΤΙΑ??? ΑΥΤΟΣ ΕΙΧΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ 4ΜΗΝΟ ΚΑΙ ΠΑΡΕΝΟΧΛΟΥΣΕ Τ...

Έτοιμοι!
Xρήστης: ψηφίστε, σκουπίστε, τελειώσατε
και ποιον να ψηφίσουμε, για πες....

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: Διαμαντής
@08.53 Αφού ξεμπερδέψουμε με τους διάφορους Μαδούρο ( και τους τοπικούς Μαδούρο τσέπης) μπορούμε να μιλήσουμε για τον ΟΑΚ. Θα έλεγα δε, να μ...

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ
2.Πρέπει ωστόσο να του αναγνωρίσουμε μια λεβεντιά του Maduro. Δεν του φταίνε ΟΙ ΑΛΛΟΙ, ούτε Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΝΕΜΟΣ, ούτε τα ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ, ούτε που...

No more Paradise, comrades...
Xρήστης: ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ
1.Λοιπόν ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) αποφάσισε να «αποβάλλει» τη Βενεζουέλα των 31.820.000 ανθρώπων του Maduro λες και ξαφνικά άν...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ
Καμιά «πάλη» καμιάς «τάξης» δεν θα καταργηθεί και κανένα «τέλος της ιστορίας» (όπως κι αν αυτάρεσκα το εννοούν οι μεν και οι δε) δεν θα ε...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: Ανώνυμος
@20.40 Τι ακριβώς κατάλαβες από αυτά που γράφω και μου απαντάς; Το απόλυτο τίποτα!...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!
Xρήστης: Κώστας
Είναι σε επαναστατικό camping τα παιδιά λογικά τέτοια εποχή μην τους ενοχλείτε! Καταστρώνουν σχέδια πως θα ρίξουν τον καπιταλισμό από τον επ...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: @(00:39)
Όταν ξεβρωμίσει ο δήμος από τον Βασιλόπουλο θα αποκτήσουμε το Άλσος που μας αξίζει. Και καθαρό και με πολύ περισσότερα δέντρα....

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: @(23:21)
Αν πληρώνει η κάθε μικροεπιχείρηση τουλάχιστον 65% φόρο όχι εξευτελιστικές απολαβές αλλά κανά σάντουιτς θα τους δίνουν για να δουλεύουν. Χω...

Ο κόσμος αλλάζει κι όπως πάντα, κάποιοι μένουν πίσω...
Xρήστης: Ανώνυμος
Διάβασα μέχρις εκεί που ο αρθρογράφος μας αποκαλύπτει ότι οι απολύσεις γίνονται για τρείς βασικά λόγους ! Πρώτον διότι η επιχείρηση δεν πάε...

Η Αμαλιάδα του Μπελογιάννη, κάνει λευκές νύχτες. Η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα επί Βασιλόπουλου, όχι!
Xρήστης: Γιαννης
Τώρα που άρχισαν τα πρόστιμα για τις παρανομίες με τον σταθμό μεταφόρτωσης πολύ λίγα τα βλέπω τα ψωμιά του Βασιλόπουλου....

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©